“Verdunning van bloedplasma draait veroudering terug”

Goed nieuws. Vampierpraktijken zijn niet meer nodig. Niet zozeer jong bloed, maar de verdunning van bloedplasma van ouder bloed, leidt tot verjonging. Bij muizen.

‘Jong bloed stopt veroudering’

Bloed bestaat uit bloedcellen (rood, wit, bloedplaatjes) en plasma. Serum is de vloeistof die vrijkomt uit gestold bloed. Een ontdekking in 2005 van het echtpaar Conboy liet veel stof opwaaien. Toen oude muizen een bloedtransfusie kregen met bloedplasma van jonge muizen, bleken stamcellen in spierweefsel en hersenweefsel actiever te worden, zich te verjongen. [1] Dit leidde tot veel vervolgonderzoek. Welk bestanddeel van “jong” bloedplasma leidde tot de verjonging? Verschillende kandidaten werden getest, maar alle zonder resultaat.

Er zijn twee manieren om de resultaten van dit onderzoek te verklaren. De eerste is, dat jong bloed bepaalde bestanddelen bevat waardoor stamcellen weer tot leven worden gewekt.

Maar er is nog een andere verklaring denkbaar. Niet zozeer de aanwezigheid van jong bloedplasma, maar de afwezigheid van ‘oud’ bloedplasma verklaart dat de stamcellen zich herstelden. Naarmate pogingen om de magische “factor X” in jong bloed te vinden mislukten, werden de aanwijzingen voor deze verklaring steeds sterker. Het echtpaar Conboy besloot in deze richting verder te gaan zoeken. Met opmerkelijke resultaten.

Verdunning van bloedplasma draait veroudering terug, wijst onderzoek uit. Source

Verdunning van bloedplasma en terugdraaien veroudering

Want naar blijkt uit hun onderzoek uit de jaren 2016 tot 2021, is het inderdaad niet de aanwezigheid van “jong” bloedplasma dat leidt tot het verjongen van de stamcellen. Het is het ontbreken van “oud” bloedplasma. Wanneer jonge muizen het plasma van oude muizen ingespoten kregen, takelde hun brein en spierweefsel zichtbaar af. Het effect van “jong” plasma op oude muizen was veel zwakker. In vervolgproeven verving de onderzoeksgroep vijftig procent van het bloedplasma door een fysiologische zoutoplossing (met albumine). Zowel bij jonge als bij oude muizen kan het lichaam vrij eenvoudig het ontbrekende plasma aanmaken. Bij jonge muizen was nauwelijks een effect meetbaar. Maar bij oude muizen waren de effecten spectaculair. De bekende verjongende effecten, zoals beter werkende hersens en minder ontstekingen in zenuwweefsel, traden op, sterker dan ooit.[2]

Klinische testen onderweg

Het goede nieuws is dat bloedplasmaverdunning welbekend en veilig is. Al sinds de negentiger jaren van de vorige eeuw wordt deze behandeling gebruikt voor de behandeling van bepaalde bloed- en immuunziekten. Dit betekent dat als verdunning van bloedplasma inderdaad effectief blijkt te zijn bij het terugdraaien van aging, goedkeuring snel zal volgen. Bij een proef met Alzheimer-patiënten bleek de therapie de achteruitgang voor een belangrijk deel te stoppen[3]. Twee Russische biohackers probeerden de behandeling eind 2020 op zichzelf [4]. De eerste resultaten waren bemoedigend.

Sources

  1. I. Conboy et al., Rejuvenation of aged progenitor cells by exposure to a young systemic environment, Nature, 2005 Feb 17;433(7027):760-4. doi: 10.1038/nature03260
  2. Mehdipour M, Skinner C, Wong N, Lieb M, Liu C, Etienne J, Kato C, Kiprov D, Conboy MJ, Conboy IM. Rejuvenation of three germ layers tissues by exchanging old blood plasma with saline-albumin. Aging (Albany NY). 2020; 12:8790-8819. https://doi.org/10.18632/aging.103418
  3. Boada M, López OL, Olazarán J, Núñez L, Pfeffer M, Paricio M, Lorites J, Piñol-Ripoll G, Gámez JE, Anaya F, Kiprov D, Lima J, Grifols C, Torres M, Costa M, Bozzo J, Szczepiorkowski ZM, Hendrix S, Páez A. A randomized, controlled clinical trial of plasma exchange with albumin replacement for Alzheimer’s disease: Primary results of the AMBAR Study. Alzheimers Dement. 2020 Jul 27. doi: 10.1002/alz.12137. Epub ahead of print. PMID: 32715623.
  4. Elena Milova, Biohackers Perform First Plasma Dilution Experiment on Humans, Lifespan.IO, 2020

‘Aliens op de vlucht zijn zichtbaar als sterren elkaar naderen’

Een nieuwe theorie verklaart, waarom we geen aliens waarnemen. Alleen aliens op de vlucht hebben behoefte aan sterrenreizen.

Over vijf miljard jaar wordt het binnenste deel van het zonnestelsel onbewoonbaar. De waterstof in de zon is dan namelijk uitgeput en de zon schakelt dan over op heliumverbranding. De zon zwelt op tot een rode reus, wat het einde van Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde betekent. Niet dat de aarde dan nog bewoonbaar was. Over ruwweg een miljard jaar wordt de zon al te heet en is het ook afgelopen met ons beschermende magnetische veld.

Aliens op de vlucht van ster naar ster

Kortom: het is een slim plan om ruim voor die tijd te verhuizen naar een gerieflijker ster. Maar hoe pakken we dat aan? Op die vraag is nu een mogelijk antwoord, door het werk van Bradley Hansen en Ben Zuckerman aan de University of California, Los Angeles. Hun strategie: wacht tot er een geschikte ster dicht bij komt en spring dan over. Van ster naar ster hoppen op het juiste moment scheelt tientallen malen de reisduur.

Op dit moment zijn de dichtstbijzijnde sterren die in het Alfa Centauri-stelsel op 4,2 lichtjaar afstand. Deze afstand is enorm: honderdduizenden malen de afstand van de aarde tot de zon. Maar gemiddeld één keer in de miljard jaar vindt er en zeldzame gebeurtenis plaats: de nadering van een ster tot minder dan 1500 astronomische eenheden (de afstand tussen de aarde en de zon). Overstappen op een andere ster is dan veel makkelijker voor aliens op de vlucht. Het kost dan tienduizenden malen minder energie om massa (zoals mensen) van het ene planetenstelsel naar het andere over te hevelen, aldus de onderzoekers.

NASA bedacht eind jaren vijftig dit door atoombommen aangedreven low-tech ruimtevaart ontwerp om naar Saturnus te vliegen. Als ze geen warp drive of wormgaten uitvinden, moeten aliens op de vlucht dit soort lowtech methoden gebruiken om naar andere sterren te reizen. Dan is het handig als een ster vlakbij is. Bron: Wikimedia Commons/public domain

Bus komt over 1,4 miljoen jaar

Als we even geduld hebben, kunnen ook wij een snelle oversteek maken. De ster GL 710 nadert ons binnen 1,4 miljoen jaar tot op minder dan 14.000 AE. Deze ster is iets koeler en kleiner dan de zon. Wat dat betreft dus een goede vervanger voor de zon – kleine, koelere sterren gaan veel langer mee. Van andere sterren is nog niet duidelijk of en wanneer ze in de toekomst dicht in de buurt komen. Sterbewegingen op deze afstanden zijn nogal chaotisch.

Aliens op de vlucht, omdat het niet anders kan

Verhuizen is ingrijpend. Zeker als je je complete hebben en houden moet verplaatsen naar een andere ster. Hansen en Zuckerman denken daarom dat andere beschavingen dat alleen doen als ze niet anders kunnen. Met andere woorden: aliens op de vlucht. Bijvoorbeeld, omdat hun ster dreigt een rode reus te worden of een andere kosmische ramp hun planetenstelsel onleefbaar maakt. Het tweetal schat dat er twee planetenstelsels binnen tien parsec (32,6 lichtjaar) van de zon een buitenaardse beschaving huisvesten. Vooral sterren die dicht bij elkaar staan, zijn volgens de twee goede plekken om naar buitenaardse beschavingen te zoeken. Want daar zal de meeste activiteit waar te nemen zijn, in de vorm van onverklaarbare infrarood-emissies.

Zonnestelsel bezet door buitenaardse kolonisten

Er is hier ook een keerzijde aan. Niet alleen wij kunnen op reis naar een ander planetenstelsel, we kunnen mogelijk ook buitenaards bezoek verwachten dat ons knusse zonnestelsel als hun nieuwe thuis zit. Dan wordt het dringen. Op zich is het zonnestelsel aantrekkelijk voor aliens. Onze zon is voor een ster ongebruikelijk rustig, zonder grote zonnevlammen, en de aarde is nog honderden miljoenen jaren bewoonbaar. Een oase voor een buitenaardse soort, die een veilig heenkomen zoekt voor hun ontploffende ster.

Source

Brad Hansen en Ben Zuckerman, Minimal Conditions For Survival Of Technological Civilizations In The Face Of Stellar Evolution: arxiv.org/abs/2102.05703

Communiceren met aliens: wat zijn de mogelijkheden?

Stel, er landt een buitenaards ruimteschip op aarde. Dan komt de volgende vraag. Hoe kunnen we communiceren met aliens? Hun biologie verschilt namelijk totaal van die van ons.

Communicatiesystemen

Wij mensen communiceren vooral met geluid. Dit vullen we aan met lichaamstaal. In de loop van de menselijke geschiedenis zijn we deze geluiden en de abstracte ideeën waar ze voor staan, op gaan schrijven. Pas in de laatste twee eeuwen gebruiken we ook elektronische methoden om te communiceren.

Hoe zouden aliens communiceren?

Via welk medium aliens communiceren, hangt heel erg af van hun biologie en hun natuurlijke leefomgeving. Andere dieren maken gebruik van geluid, maar ook van andere middelen om te communiceren. Denk zijn felle kleuren, lichaamsbewegingen en geuren. Boodschappen in kleuren en vormen kennen we natuurlijk als schrift. Lichaamsbewegingen als gebarentaal. Hiermee is informatie vrij snel over te dragen. Geuren zijn hiervoor veel te langzaam.

Onder water zijn geluiden veel belangrijker. Enkele onderwaterdieren kunnen hun kleur veranderen en zo communiceren. In theorie is onder water ook communicatie met elektriciteit mogelijk. Sommige vissoorten kunnen zeer zwakke elektromagnetische velden van prooien waarnemen.

Een alien van een planeet met een dichte atmosfeer zal veel meer gebruik maken van geluid om te communiceren. Onderwater aliens (al zijn deze niet erg waarschijnlijk), zullen dat waarschijnlijk ook doen, of gebruik maken van pigmentvlekken of lichaamstaal. Bij echt afwijkende aliens, bijvoorbeeld intelligente interstellaire gaswolken zoals voorgesteld in de SF-roman The Cloud van astronoom Fred Hoyle, kunnen we ook elektromagnetische communicatie en dergelijke verwachten.

Uit vrijgegeven radarbeelden van de marine en luchtmacht van Usa blijkt, dat het leger van dit land serieus onderzoek doet naar onverklaarbare ufo-achtige verschijnselen. Het is goed mogelijk dat aliens ons al bezoeken. Bron: US Marine

Communiceren met aardse “aliens”

We delen onze planeet met een groot aantal niet-menselijke soorten, waarvan er sommige behoorlijk intelligent zijn. Denk aan walvisachtigen, papegaaien en octopussen. Veel van deze soorten (primaten, walvisachtigen, olifanten) zijn net als wij zoogdieren. Dat betekent dat hun hersenen vrij veel op die van ons lijken. En dus, dat we ons redelijk goed kunnen inleven in ze.

De uitdaging die het dichtste in de buurt komt van communiceren met aliens, is proberen te “praten” met intelligente dieren die biologisch gezien, ver van ons af staan. Octopussen, bijvoorbeeld. Deze horen tot een totaal andere diergroep dan wij en hun hersens hebben zich helemaal onafhankelijk van die van ons ontwikkeld. Zouden we er in slagen om met octopussen te communiceren, dan hebben we een uitdaging voltooid die dicht in de buurt komt van communiceren met aliens.

Helaas leven octopussen maar kort. Zelfs de grootste octopus haalt met moeite de vijf jaar, waardoor gesprekken waarschijnlijk het niveau van die van een peuter niet zullen overstijgen. Uit onderzoek weten we dat octopussen weliswaar onderling communiceren, maar vooral elkaar proberen te imponeren[1] en niet echt iets van een cultuur of materiële beschaving hebben. Waarschijnlijk zijn aliens die slim genoeg zijn om de aarde te bereiken, een stuk verder ontwikkeld.

METI, instituut voor een alien taal

Sommigen denken dat taal net zoiets is als wiskunde. Dat elke taal fundamentele eigenschappen deelt – ook de taal van niet-menselijke wezens die zelfs een heel andere biologie hebben dan aardse wezens. Inderdaad zijn er universele begrippen die elke spreker kent en die ook in elke bekende menselijke taal voorkomen. Een verwijzing naar zichzelf, ik. Een verwijzing naar degene met wie je spreekt, jij. Een verwijzing naar een andere persoon, hij of zij. Namen lijken in de communicatie van dolfijnen ook voor te komen. Getallen. Voedsel. Het instituut METI (Messaging Extraterrestrial Intelligence) probeert dit soort universele wetmatigheden op te sporen die hopelijk ook van pas komen wanneer we daadwerkelijk met aliens gaan communiceren.

Sources
1. David Scheel et al., Signal Use by Octopuses in Agonistic Interactions, Cell Current Biology, 2016, DOI: https://doi.org/10.1016/j.cub.2015.12.033
2. METI International

Hoe bestelen de rijken de rest van de bevolking?

Rijken kermen vaak steen en been over de belastingen die ze moeten betalen. Maar via diverse wetten en wettelijke constructies halen de rijken dit geld dubbel en dwars terug. Een overzicht.

Rijken betalen minder belasting.

Zoals Warren Buffett al vaststelde: zijn persoonlijk assistente betaalde procentueel meer belasting dan hijzelf. Dat komt omdat rijken gebruik maken van vennootschappen (de BV(ba) en NV) en trusts. Vennootschappen betalen alleen vennootschapsbelasting. Deze is laag, in Nederland in 2021 15 procent voor de eerste 200.000 euro winst, daarna 25 procent. Heb je als rijke geen aanmerkelijk belang in een vennootschap (ambtenarentaal voor: meer dan 5% van de aandelen), dan betaal je over de uitgekeerde winst geen belasting. Alleen over de kapitaalwaarde van de aandelen betaal je 0,5% tot 1,76% belasting. Gemiddeld leveren beleggingen zo’n zes procent op. Deze winstuitkeringen zijn onbelast. Als jij als rijke alleen <5% aandelen in 20 kleine bedrijven (met een winst kleiner dan 200.000 euro elk, dit laat een slimme rijkaard uiteraard door een geslepen fiscalist uitzoeken) hebt van minder dan 5%, die gemiddeld 20% winst maken over het ingelegde vermogen, betaal je effectief (dat wil zeggen: vennootschapsbelasting plus inkomstenbelasting) rond de 20-25% belasting. Een arme betaalt zeker 30-40%. Bijna het dubbele dus. De echte grote jongens verzinnen een ingewikkelde constructie via Panama, Cyprus en Ierland, waardoor er nog minder geld naar de fiscus gaat. Een belangrijke rol hierbij vervult de trust. Dit is een stichting, die bezittingen beheert in de naam van een rijkaard. Op papier zijn deze bezittingen niet van de rijkaard, waardoor deze geen belasting hoeft te betalen.

Rechtse bal of linkse neoliberaal, ons bestelen doen ze allemaal.

Rijken lenen goedkoper.

Zakenbanken lenen geld bij de Europese Centrale Bank. Op dit moment (april 2021) brengt deze een negatieve rente in rekening van 0,50 procentpunt. Dat betekent, dat zakenbanken nu geld toe krijgen, als ze geld lenen. Dat geld gebruiken ze vervolgens weer, om te speculeren. Een geliefde bestemming voor geleend geld is bijvoorbeeld, het opkopen van onroerend goed en grondstoffen. Want beleggers weten, dat als er veel goedkoop geld in omloop is, de inflatie flink toe gaat nemen en dus dat deze in prijs gaan stijgen. Wil je dit trucje nadoen, waarde lezer? Helaas. De goedkoopste persoonlijke lening kost je al gauw vijf procent rente per jaar. En anders dan een rijkaard, kan je dit niet als kosten aftrekken.

Rijken kopen politici om, om voor hen gunstige wetten in te voeren.

Belasting-gerelateerde onderwerpen zijn saai en komen weinig in het nieuws. Zeker als het om belastingen gaat die weinig mensen raken, zoals belastingen op rechtsvormen en belastingverdragen. Het is dan niet erg moeilijk, om de fiscale specialisten van de regeringsfracties een zetje te geven, zodat deze er een gunstige fiscale loophole doorheen kunnen drukken.

Rijken kunnen exclusief toegang krijgen tot winstgevende beleggingen.

Vereist een bepaalde bedrijfsactiviteit tien miljoen euro, dan zijn er veel minder concurrenten dan als iemand met een paar duizend euro deze activiteit al kan ontplooien. En je kan met je tien “meloentjes” natuurlijk ook een heel huizenblok sociale huurwoningen opkopen, als dat winstgevender mocht blijken te zijn. Rijken hebben vriendjes zoals mede-corpsballen, op de golf club, bij de Rotary en andere verzamelplaatsen voor de verworpenen der aarde die ze tijdig tips geven over de nieuwste winstgevende verdienmogelijkheden. Of topambtenaren, die ze aan voordeeltjes helpen.

Geen wonder, zoals SP’er Jan Marijnissen al kernachtig vaststelde: er wordt in dit land meer verdiend met speculeren dan met werken.

Is een plant die onder nul door blijft groeien, mogelijk?

Bij temperaturen onder nul groeien alleen ijsbloemen op de ruiten. Maar zouden er ook planten kunnen bestaan die zelfs onder het vriespunt door blijven groeien?

Op aarde groeit er niets dan sneeuwalgen onder deze condities. Maar zou er in theorie bijvoorbeeld een boomsoort kunnen bestaan die ook onder een eeuwige winter kan overleven?

Vloeibaar water essentieel voor leven

Het is niet voor niets dat exobiologen altijd in eerste instantie de vraag stellen, of op een bepaalde plaats vloeibaar water voorkomt. Water is het transport- en oplosmiddel in alle bekende levende wezens. Zonder vloeibaar water kunnen sappen niet stromen en is er geen transport binnen een plant mogelijk. En dus geen groei. Met andere woorden: tenzij een plant gebruik kan maken van een ander oplosmiddel dan water met een lager vriespunt, komt het leven tot stilstand onder nul.

Vriespuntverlagers

Maar toch is er een oplossing. Veel winterharde planten gebruik van het vriespuntverlagingseffect. Hoe meer mol van een stof op is gelost in water, hoe lager het vriespunt (en hoe hoger het kookpunt). De molaire vriespuntverlaging van water is 1,86 graad C (of Kelvin) per opgeloste mol. Dit verklaart, waarom zeewater pas onder -2 Celsius bevriest. Planten kennen veel hogere concentraties ionen en opgeloste stoffen, waardoor sommige groenblijvende planten temperaturen onder de -6 graden kunnen overleven.

De naaldbomen in de Siberische taiga kunnen extreem lage temperaturen overleven. Hun groei staat dan wel stil. Source

Grotere trukendoos van altijdgroene naaldbomen

In het hoge noorden van Azië, Amerika en Europa trotseren eeuwig groene dennen- en sparrenwouden de koude die in het uiterste noorden van Siberië tot -60 graden kan bereiken. Omdat het groeiseizoen hier maar kort duurt – twee tot drie maanden – kunnen deze bomen het zich niet veroorloven om blad te verliezen, zoals in zuidelijker streken. In plaats daarvan beschermen ze zich tegen de kou met andere trucs. Speciale antivries-eiwitten voorkomen dat zich naalden van ijs vormen die anders de cellen lek zouden prikken. Ook zorgen de hoge suikergehaltes in de naalden dat het vriespunt flink wordt verlaagd. Daardoor kunnen ze meteen beginnen met groeien, zodra de temperaturen boven nul komen. Daardoor kunnen ze elke dag van het korte groeiseizoen benutten.

IJsalgen en korstmos

Er bestaan algensoorten die in en onder het zee-ijs leven. In feite leven deze in kleine holtes, waarbinnen er vloeibaar water is. De temperatuur daar is vlak onder nul. Ook deze ijsalgen bezitten een vorm van antivries. Korstmossen op Antarctica, zoals het Antarctisch korstmos, kunnen evenmin ver onder nul groeien, maar kunnen wel extreem lage temperaturen overleven. Ze maken gebruik van de korte periodes dat de temperatuur boven nul is om te groeien. Deze groei is dan wel extreem langzaam, rond een centimeter per jaar.

En lagere temperaturen?

Er is geen natuurkundig of chemisch mechanisme denkbaar waar de bestaande aardse planten zouden kunnen groeien bij tientallen graden onder nul, zonder een vorm van kas of bijverwarming. Bij buitenaards leven is het in theorie wel mogelijk. Stel dat ammoniak in plaats van water de transportvloeistof zou zijn in de cel, dan zou de levensvorm veel lagere temperaturen kunnen overleven – en daarbij kunnen groeien – dan aardse levensvormen. Ammonia bevriest namelijk bij veel lagere temperaturen dan water.

Duizend jaar oude organisaties, hun geheimen

De RK kerk, de Genda Shigyō Papiermakerij en de Staffelter Hof zijn alle meer dan duizend jaar oude organisaties. Wat is hun geheim?

De rooms-katholieke kerk bestaat al bijna tweeduizend jaar. Wat is het geheim van meer dan duizend jaar oude organisaties? Bron: Wikimedia Commons

Instituten waren en zijn essentieel voor het functioneren van de menselijke beschaving. Het waren kloosters die als centra van kennis de Europeanen door de donkere Middeleeuwen loodsten. Willen we een toekomstige periode van barbarij enigszins heelhuids doorkomen, dan is het nuttig om een organisatie achter de hand te hebben die duizenden jaren kan blijven functioneren zonder dat deze uiteenvalt. En voor de Long Now Clock, die zo’n tienduizend jaar lang de tijd aangeeft, is het natuurlijk wel handig als er generaties van klokkenmakers zijn die de klok netjes onderhouden. Bijvoorbeeld, omdat ze deel uit maken van een duizend jaar oude organisatie.

Duizend jaar oude organisaties

Dit verklaart de interesse van de Long Now Foundation voor de geheimen van meer dan duizend jaar oude organisaties. Zouden we net als Hari Seldon in de Foundation-SF reeks van Isaac Asimov, een organisatie op kunnen richten die over het voortbestaan van de aarde en de mensheid waakt? Die als een soort modern klooster de kennis van nu beschermen tegen verlies, zonder uit elkaar te vallen?

Uit het eerste onderzoek van de Foundation blijken al enkele gemeenschappelijke patronen. Zo zijn de organisaties vrijwel altijd klein. Er werken niet meer dan driehonderd mensen. Vaak richten ze zich op een niche-activiteit, dikwijls het produceren van alcoholische dranken als wijn of whiskey. Tradities spelen een belangrijke rol en vormen de voornaamste bestaansreden van de organisatie. Winst maken is vooral nodig om te overleven.

In onderstaande lange verkenning gaat de Long Now Foundation dieper in op deze vraag.

Sources

The data of long lived organisations – Long Now Foundation blog, 2021

Evolutiebestendig vaccin voor Covid-19 mogelijk?

Het SARS-CoV-2 virus muteert snel, waardoor de immuniteit tegen Covid-19 steeds vaker doorbroken wordt. Een evolutiebestendig vaccin is een oplossing.

Wedloop tussen virusevolutie en het afweersysteem

Voor virussen is het van levensbelang om hun gastheer te kunnen infecteren. Het zijn “obligate parasieten”, die zonder gastheer snel verdwijnen. Vandaar dat veel virussen voortdurend evolueren om het afweersysteem te ontwijken. De samenstelling van griepprikken verschilt elk jaar omdat het griepvirus evolueert, en zo onze immuniteit ontwijkt. Bij sommige ziekten, zoals bepaalde verkoudheden, duurt de immuniteit daarom zelfs maar een paar maanden. Toch is het ons gelukt bepaalde virusziekten onder de duim te houden en zelfs, in het geval van pokken (Variola major) uit te roeien.

Vermenigvuldigingswijze van coronavirussen. Kan een evolutiebestendig vaccin de verspreiding van SARS-CoV-2 stoppen? Bron: Wikimedia Commons

Drie kenmerken van een evolutiebestendig vaccin

Naar blijkt, hebben vaccins die bestand zijn tegen evoluerende virussen, drie kenmerken.

Ten eerste wekken ze antistoffen tegen meerdere onderdelen van het virusdeeltje op. Zo zijn er nu vaccins die een reactie opwekken tegen het spike-eiwit van SARS-CoV-2. Het virus heeft ondertussen enkele mutaties ontwikkeld met een veranderd spike-eiwit. Daardoor werken vaccinaties met bijvoorbeeld het Pfizer vaccin minder goed tegen gemuteerde stammen. Dit is een “one trick pony”. Evolutiebestendige vaccins wekken immuniteit tegen meerdere onderdelen van het virus op, waardoor de afweer minder specifiek is en moeilijker te omzeilen. [1]

Ten tweede zijn ze erg effectief in het stoppen van de vermenigvuldiging van het virus. Hoe minder het virus zich vermenigvuldigt, hoe minder het kan muteren.

Ten derde beschermt een evolutiebestendig vaccin tegen alle bekende varianten van het virus. Zo kan een variant waartegen het vaccin niet beschermt, niet de lege plek innemen.

Evolutiebestendige vaccins tegen Covid-19 en griep?

Om Covid-19 definitief onder de duim te krijgen is het een absolute voorwaarde dat we uiteindelijk een evolutiebestendig vaccin ontwikkelen. SARS-CoV-2 evolueert snel. Voor ouderen en mensen met een zwakke weerstand is de jaarlijkse griepprik een vast ritueel. Als we evolutiebestendige griepvaccins ontwikkelen, kunnen we de gehele bevolking immuniseren tegen griep. Voor tientallen jaren. Een aanlokkelijk doel. Vandaar dat er nu verschillende onderzoeksgroepen bezig zijn hiermee.

Sources
1. T.C. Williams en W.A. Burgers, SARS-CoV-2 evolution and vaccines: cause for concern?, The Lancet, 2021, DOI:https://doi.org/10.1016/S2213-2600(21)00075-8
2. De covid-19 vaccins, RIVM, 2021

Is technology separate from good and evil?

Volgens veel mensen is techniek een middel dat ten goede of ten kwade aangewend kan worden, maar zelf moreel neutraal. In de handen van verstandige, gewetensvolle mensen geldt voor elke techniek, dat deze beter wel kan bestaan dan niet. Maar… klopt dit wel? Of bestaat er inherent weldadige en kwaadaardige techniek? En zo ja, is er dan een bepaalde mentale houding waarmee je als uitvinder dit soort technieken vermijdt en alleen “goede” techniek gaat ontwikkelen?

Moordzuchtige en rampzalige techniek

Atoombommen, een voorbeeld van rampzalige techniek.

Mensen zijn niet altijd even aardig voor elkaar. Tot de komst van moderne techniek vielen de gevolgen  mee, alhoewel de burgeroorlog in Rwanda bewees dat ook met primitieve wapens de meest afgrijselijke slachtpartijen zijn te begaan. Met de komst van vuurwapens en massavernietigingswapens als atoombommen en gifgas zijn de gevolgen van menselijke haat en agressie veel erger geworden.

Het is vrijwel onmogelijk om een nuttige toepassing voor gifgas of atoombommen te bedenken. De Sovjets gebruikten atoombommen om seismisch onderzoek mee te doen, maar ook dit leverde enorme vervuiling op. Ook om plaagdieren te bestrijden zijn er veel effectievere methoden dan een ruimte vol te pompen met gifgas.

Er zijn ook technieken die weliswaar op zich geen kwaadaardig doel hebben, maar wel uitermate vervelende gevolgen hebben. De chemicus Thomas Midgley veroorzaakte met twee rampzalige uitvindingen enkele van de ergste milieuproblemen ooit: de ozonlaagvernietigende CFK’s en tetra-ethyllood om benzine mee te “verrijken”, waardoor honderdduizenden kinderen over de hele wereld hersenschade op hebben gelopen. Overigens strafte het noodlot hem later alsnog: hij overleed toen hij zichzelf had verstrikt in een vernuftig toestel om zich uit bed te laten takelen. Het is waarschijnlijk geen toeval dat een en dezelfde persoon verantwoordelijk was voor meerdere rampzalige technieken.

Wat maakte Thomas Midgley een rampzalig uitvinder?
Uit zijn biografie is af te leiden dat Midgley koste wat kost succes wilde hebben, zijn vader Thomas Midgley senior wilde overtreffen. Hierbij was hij bereid zeer ver te gaan en beschikte over een monomane gedrevenheid. Zo procedeerde hij een concurrent die waarschuwde tegen de gezondheidsklachten die ontstonden door tetra-ethyllood kapot. Ook bagatelliseerde hij de gevallen van krankzinnigheid van personeel dat in een proeffabriek, waar het dodelijk giftige goedje werd geproduceerd, werkte en goot bij een publieke demonstratie het middel over zijn handen. Dat laatste leverde hem een ernstige loodvergiftiging op, wat hij uiteraard stil hield.

We kunnen dus concluderen dat het de combinatie van vindingrijkheid, monomanie en een genadeloze winnaarsmentaliteit, is die Midgley bracht tot het veroorzaken van hersenafwijkingen bij honderdduizenden kinderen.

Is er een manier om uitvindingen te ontwikkelen die alleen gunstige effecten hebben?

Uitvindingen vergroten onze mogelijkheden. Mogelijkheden kunnen gebruikt worden voor  weldadige, of juist verwoestende dingen.  Een 3D-printer kan worden gebruikt om een reactor voor medicijnen te printen, of voor het printen van wapens. Algemeen toepasbare “enabling” uitvindingen zijn een tweesnijdend zwaard, maar pakken overwegend positief uit.  Over het algemeen pakken symptoombestrijdende uitvindingen negatief uit. Zowel Midgley’s tetraethyllood als CFK’s vallen in deze categorie.

Met een beter apparaatontwerp zijn deze twee uitvindingen niet nodig. Diesel werkt zonder enig anti-klopmiddel, laat staan het dodelijk giftige tetra-ethyllood. Sterker nog, de explosie van een dieselmengsel is precies wat gewenst is.  Koelkasten kunnen nog beter gekoeld worden met ammoniak dan met CFK’s. Ammoniak ruikt weliswaar niet erg fris, maar is een natuurlijke stof. En heeft door de hogere verdampingswarmte waarschijnlijk zelfs nog betere koeleigenschappen dan CFK’s. Niet voor niets worden ijsbanen zoals Thialf in Heerenveen gekoeld met ammoniak. Dus achteraf gezien, waren zowel CFK’s als tetra-ethyllood niet nodig geweest, als we hadden gekozen voor ammoniak resp. dieselmotoren. Wat denken jullie?

Ultrawitte verf maakt airconditioning overbodig

Een nieuw ontwikkelde ultrawitte verf op basis van bariumsulfaat reflecteert tot 98% van het licht. De verf straalt ’s nachts ook warmte uit.

Airconditioning, een ramp voor het klimaat en de portemonnee

In tropische en subtropische klimaten wordt een aanzienlijk deel van alle energie opgeslokt door airconditioners. Vaak moet je dan al gauw denken aan enkele kilowatturen per dag per woning. Als we zouden kunnen voorkomen dat we airconditioning nodig hebben, zou dat enorme veel energie, en daarmee CO2-uitstoot, schelen. En ook het stedelijke hitte-eiland effect, wat de problemen nog flink verergert, verminderd. Nu is er goed nieuws. Precies dat lijkt gelukt te zijn met een revolutionaire nieuwe verf.

Ultrawitte verf bespaart 10 kW aan koelvermogen

De verf is in feite het tegenovergestelde van het extreem zwarte VantaBlack. Volgens een van de ontwikkelaars van de verf, Xiulin Ruan, komt het bedekken van een dak van 100 vierkante meter met de verf, overeen met een koelvermogen van tien kilowatt. Veel krachtiger dan het vermogen van airconditioners die nu door veel huizen worden gebruikt. De verf reflecteert tot 98,1% van het zonlicht en is zelfs in staat om het oppervlak af te laten koelen tot onder de omgevingstemperatuur.

Op het eerste gezicht lijkt dit thermodynamisch onmogelijk. Maar schijn bedriegt hier. Want, wanneer je met een infraroodcamera meet, is zelfs overdag de temperatuur van blauwe wolkeloze lucht tientallen graden onder nul. Het is dat zonnestraling veel intenser is, maar als meer dan 98 procent van deze zonnestraling wordt weerkaatst, neemt het uitstralingseffect op infrarode golflengtes het over. Onderstaande infraroodfoto is genomen van de lucht op een zonnige dag. Let op de lage temperaturen van de helder blauwe lucht, plusminus -40 graden.

Infraroodfoto van de lucht op een zonnige dag. Alleen door het felle zonlicht lopen de temperaturen hoog op. Bron/copyright: Visionair.nl/auteur

Oververhitting wordt een steeds groter probleem in de tropen omdat de gemiddelde temperatuur op aarde aan het stijgen is. Zelfs een stijging met twee graden maakt de leefomstandigheden in de tropen minder leefbaar, en is zeker voor armere mensen zonder airconditioning regelrecht een drama.

Vergeleken met commercieel verkrijgbare verf, is de ultrawitte verf veel reflectiever overdag en kan zelfs in het volle zonlicht afkoelen tot onder de omgevingstemperatuur. Bron: [1] / Purdue University / Joseph Peoples

Het geheim van ultrawitte verf: bariumsulfaat

Bariumsulfaat reflecteert licht extreem goed. Dit verklaart ook de populariteit van bariumsulfaat in fotopapier en cosmetica. De onderzoekers bereikten hun extreme witheid niet alleen door bariumsulfaat toe te passen, maar ook door deeltjes van verschillende grootte te gebruiken in hun verf. Hoe groter het deeltje, hoe groter de golflengte van de fotonen die het verstrooit. Kleine deeltjes reflecteren daarom blauw licht beter, terwijl grotere deeltjes rood licht beter reflecteren. Het juiste mengsel reflecteert het gehele zonnespectrum. Maar dan alleen in het zichtbare licht-domein. De verf houdt warmtestraling niet tegen, wat erg nuttig is ’s nachts. Dan koelen de oppervlaktes extra af, zelfs tot 10,6 graden onder de temperatuur van hun omgeving. Ook in de winter wordt dit temperatuursverschil bereikt. Zelfs in het volle zonlicht is het oppervlak koeler dan de omgevingstemperatuur.

Met een infraroodcamera kan je zien dat de ultrawitte verf zelfs koeler is dan de omgevingstemperatuur. (Purdue University/Joseph Peoples)

Sources

  1. Purdue University Newsroom (2021)
  2. Xiangyu Li, Joseph Peoples, Peiyan Yao, and Xiulin Ruan, Ultrawhite BaSO4 Paints and Films for Remarkable Daytime Subambient Radiative Cooling, ACS Applied Materials & Interfaces, DOI: 10.1021/acsami.1c02368

Nieuwe belastingvormen om een welvaartsstaat te financieren

Neoliberalen zien alle belasting als een vorm van dwang. Zij staan er niet bij stil dat zij ook behoorlijk profiteren van de bescherming door de bestaande rechtsstaat. En zelf ook hoge belastingen opleggen aan de rest van de samenleving in de vorm van de inperking van de vrijheid van anderen door wetten en regels, die hun bezit beschermen. Hoe kunnen we deze bescherming op een eerlijke manier belasten?

Met rechtvaardige nieuwe belastingvormen, die de rijken eerlijk belasting laat betalen voor de vrijheden die ze van de rest afpakken, kan ook de rest van de bevolking meedelen. Bron: bewerkt screenshot van de trailer van de bioscoopfilm Elysium

Nieuwe belastingvormen op natuurlijke hulpbronnen: de grondbelasting

Van grond komt er niet meer, omdat onze planeet maar een beperkte oppervlakte heeft. Toen de mens als soort ontstond, bestond er geen eigendom van grond (al bestonden er territoria van stammen en leefgroepen, net als bij veel andere diersoorten). Dit privé eigendom is later ingevoerd. Grondbezit betekent, dat andere mensen geen toegang hebben tot jouw grond. En de zonne-energie die op deze grond neerkomt. Daarom is het belasten van grondbezit, de grondbelasting, rechtvaardig. Immers, grondbezit, vooral grootgrondbezit, perkt de vrijheid van andere mensen in.

Atomenbelasting

Atomen zijn onvergankelijk, met uitzondering van radioactieve atomen. Er zijn maar een beperkte hoeveelheid atomen. Als iemand eenmaal atomen in bezit heeft, kan iemand anders niets meer met deze atomen. De staat beschermt het eigenaarschap van een individu, of organisatie, van deze atomen. Daarom is ook een belasting op atomen rechtvaardig. Zo ook een extra belasting op het vernietigen van atomen, een kernenergieheffing. Vooral als de resulterende atomen gevaarlijk zijn.

Nieuwe belastingvormen op intellectueel eigendom: Patentbelasting

Een patent verbiedt het om een bepaalde technologie te gebruiken. Mooie voorbeelden van de maatschappelijke kosten die patenten opleveren, zijn de patenten op 3D print-technieken en op merkgeneesmiddelen. Nadat deze patenten verlopen, storten de prijzen, en daarmee de kosten, ineen. Het beste is natuurlijk, zoals Visionair.nl al voor heeft gesteld, patenten in hun geheel af te schaffen. Gebeurt dat niet, dan is het rechtvaardig een patentbelasting in te voeren, wegens de grote maatschappelijke schade die patenten opleveren.

Copyrightbelasting

Ook copyrightbelasting is een nuttige en rechtvaardige vorm van belasting. Copyright wordt afgedwongen door de rechthebbende. Visionair.nl is al twee maal getroffen door een exorbitante copyrightclaim van het beruchte Belgische bedrijf Permission Machine, waardoor wij vanwege het plaatsen van twee kleine foto’s van ANP en Belga meer dan duizend euro moesten betalen. Bedrijven als ANP en Permission Machine parasiteren op het Nederlandse “rechtssysteem”, dat claims toewijst die niet in verhouding staan tot de genoten baten van geplaatste foto’s (in dit geval hooguit enkele eurocenten), of de uitgaven van ANP aan deze foto (rond de veertig euro voor een freelancer). Een belasting op dit schaamteloze afperssysteem is daarmee zeker aan de orde.

Merkrechtbelasting

Grote bedrijven procederen ook graag en vaak om anderen te dwingen om hun merk en slogans te respecteren. Zo hanteerde de bank ABN Amro (later wegens wanbeleid op kosten van de belastingbetaler gered) de slagzin “dé bank”. Wee het gebeente van een andere onderneming, die hier een variatie op bedacht. De wraak van de corporate advocaten reikt ver. En anders is er wel de regering van het land van vestiging, meestal de Usa, om met diplomatieke druk op te komen voor het “onrechtvaardig” behandelde grote bedrijf.

Nieuwe belastingvormen: strafheffing op mensenrechtenschendingen en milieuvernietiging

Multinationals die in Nederland actief zijn of hier hun hoofdvestiging hebben, zijn vaak schuldig aan het schenden van mensenrechten, uitbuiten van arbeiders of het vervuilen van het milieu in de rest van de wereld. Een extra strafheffing op deze multinationals kan worden gebruikt, om de slachtoffers van bijvoorbeeld bloeddiamanten, de coltan mijnbouw, giflozingen, landroof en andere wandaden schadeloos te stellen. Dit kan in overleg met lokale organisaties daar.

Heffing op persoonlijke informatie

Informatie is het nieuwe goud, of de nieuwe olie. Naar blijkt is er één “wondermiddel” om AI’s superslim te maken: veel, heel veel inputdata. Ook wel bekend als big data. Èn natuurlijk krachtige hardware om al die data te kraken. Dit verklaart waarom de aandelen van big tech bedrijven die over veel persoonlijke data beschikken, zoals Facebook, Amazon, Apple en Google, door het dak gaan. Zaak om ook hier een belasting op te heffen. Deze kan aan het basisinkomen van de bevolking worden toegevoegd.

English