‘Kwart miljard jaar geleden tropen te heet voor leven’

Share Button

Rond de 249 miljoen jaar geleden waren delen van de aarde zo heet dat ze letterlijk onbewoonbaar werden. Dat zeggen de paleontologen Wignall en zijn collega’s in het blad Science. Alleen kleine, niet-bewegende dieren konden overleven in de tropen. Hogere planten en dieren vluchtten massaal naar de poolstreken.  Dit is voorzover bekend de heetste periode ooit in de geschiedenis van de aarde. Het is ook de enige extinction level event in de geschiedenis van de aarde waarin overmatige warmte leidde tot uitstervingen.

Een kwart miljard jaar geleden zagen de tropen er zo uit, wijst nieuw onderzoek uit.

Een kwart miljard jaar geleden zagen de tropen er zo uit, wijst nieuw onderzoek uit.

Tweede uitstervingsgolf vlak na eerste
Deze uitsterving is niet bekend, omdat deze vrij kort na de vorige, grootste uitstervingsgolf ooit volgde: de uitstervingsgolf aan het einde van het Perm. Deze vond 3 miljoen jaar eerder (dus 252 miljoen jaar geleden) plaats en had tot gevolg dat tachtig tot negentig procent van alle soorten op aarde verdween. De oorzaak was vermoedelijk een reeks van zware vulkaanuitbarstingen in wat nu Siberië is, waarbij de oceanen zo werden verstikt dat ze zuurstofvrij werden. De vermoedelijke oorzaak van de uitsterving, denken paleontologen. Dit verklaart, zo lijkt het, ook waarom het zo raadselachtig lang duurde voordat het leven op aarde weer opkrabbelde van de natuurramp.  Gewoonlijk gebeurt dit al binnen enkele honderdduizenden jaren, maar deze keer duurde het meer dan vijf miljoen jaar voor het leven op aarde er in slaagde de aarde weer geheel te koloniseren.  Deze ontdekkingen deden Wignall en zijn collega’s door de verhouding tussen de ‘lichte’ zuurstofvorm O-16 en de ‘zware’ zuurstofvorm O-18 te meten in fossielen van conodonten, een uitgestorven groep primitieve, lampreiachtige vissen. Hoe hoger de temperatuur, hoe minder ‘zware’ zuurstof in de fossielen achterblijft. Door de verhouding te meten kan je dus een goede indruk krijgen van de gemiddelde temperatuur.

De temperatuur liep meteen na de rampzalige Siberische uitbarsting geleidelijk steeds meer op. De vermoedelijke reden is dat na de Siberische uitbarsting enorme hoeveelheden kooldioxide en andere broeikasgassen vrijkwamen, die niet door de vernietigde plantengroei konden worden opgenomen. De temperaturen bereikten hun piek tijdens de zogeheten Smithian-Spathian extinction. Deze uitsterving vernietigde veel minder soorten dan de Perm-Trias uitstervingsgolf omdat er nog maar weinig soorten over waren die uitgeroeid konden worden.

Verhongering en verstikking
In die tijd bereikten de oppervlaktetemperaturen van het zeewater in de tropen waarden boven de veertig graden, terwijl de diepzee enkele graden koeler was. Dit was de gemiddelde temperatuur van het zeewater. In woestijnen variëren de temperaturen vel sterker, dus is de kans verre van denkbeeldig dat het op het land vijftig of zelfs zestig graden was. In de droge tijd moeten deze dodelijke temperaturen regel zijn geweest. Deze extreme hitte verklaart volgens Wignall tot nu toe raadselachtige patronen in het voorkomen van fossielen. Hoge watertemperaturen betekenen dat veel minder zuurstof in het water opgelost kan worden. Verder jaagt een hoge temperatuur de stofwisseling omhoog. Dieren in zee verstikten en verhongerden dus. Grote, maar beweeglijke soorten, zoals vissen, trokken weg van de evenaar maar hielden stand aan de polen. Alleen kleine, niet beweeglijke soorten, die minder zuurstof nodig hebben en een zeer laag metabolisme, zoals weekdieren, hielden stand.
Ook planten, zeker de primitieve planten uit die tijd, krijgen grote problemen bij temperaturen boven de zestig graden.  Het gevolg: een grote equatoriale woestijn die zich over het toenmalige supercontinent uitstrekte.

Het duurde nog enkele miljoenen jaren, tot 247 miljoen jaar geleden, voordat grote, beweeglijke dieren weer de tropen konden bewonen en planten zich weer in de tropen vestigden.  Deze Smithian-Spathian uitstervingsgolf is de enige bekende gebeurtenis  waarbij hitte doodde. Wel moeten de uitkomsten nog door andere onderzoeksgroepen bevestigd worden.
Dit resukltaat is mee rdan alleen van academisch belang. Als de temperatuur in de tropen met meer dan zeven graden stijgt, dreigen de tropen voor mensen onbewoonbaar te worden.  Kortom: laten we opschieten met schone energiebronnen en energiebesparing.

Bron
Paul B. Wignall et al., Lethally Hot Temperatures During the Early Triassic Greenhouse, Science (2012), DOI: 10.1126/science.1224126

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

8 reacties

  1. Bemoeier schreef:

    Misschien zijn er dan ook veel meer cyclonen, ook niet zo bevorderlijk voor het overleven.

  2. antares schreef:

    Een serieus te nemen waarschuwing aan de mensheid Germen. Men rekent steeds met gemiddelden in klimaatberekeningen, maar een stevige uitschieter in de tropen is al genoeg. Dat hoeft maar een maand te duren en het regenwoud sterft af. Zoiets hoeft nu niet eens veroorzaakt te worden door zware vulkaan uitbarstingen, een oorlog kan al genoeg zijn. Oorlogen zijn geen controleerbare bezigheden van de mens, de milieugevolgen zijn niet te overzien, de gevolgen achteraf al helemaal niet. Nu al vliegen grote gebieden bos en natuurgebieden spontaan in de brand, naast andere oorzaken als brandstichting en de zogenaamde “Heilige bos oorlog” waarover ik recentelijk iets gelezen heb. Radicale religieuze groeperingen zijn bezig met het stichten van grote bosbranden. Het is een andere manier om aanslagen te plegen op grote schaal, en je hebt er slechts een wegwerpaansteker voor nodig, in plaats van bommen. Ik kan het niet bewijzen, maar heb ook het vermoeden dat bepaalde splintergroepen eindtijders hiermee bezig zijn, om hun wereldbeeld bevestigd te zien. Daarnaast; in toeristisch populaire natuur gebieden, wordt bij branden vaak aangenomen dat het zich hier handelde om onzorgvuldig weggeworpen peuken, of vuurtjes. Ze worden echter gezien als poelen van verderf en vleselijke lust. Er zijn veel meer voorbeelden aan te halen, maar hier laat ik het bij. Men beseft echt niet waar men mee bezig is, en wat het resultaat kan zijn, complete uitroeing van alles en iedereen. :(

  3. Roeland schreef:

    Een compleet gestoorde mensheid die dan ook nog in grote aantallen aanwezig is is inderdaad levensgevaarlijk voor deze planeet.  

  4. Elrandy schreef:

    ’t is good als men de realiteit inziet, en de vergroot- en verkleingazen even opzij doet. Zowel bestuurlijk als vrij. De micro en macro wereld is wel nodig als werktuig, echter is de werkelijkheid een keuze tot tijdelijke verandering. Ook mijn wereldje is zo ik weet, Informatie vrijheid in letteren en prent kan een bijdrage leveren. Een eerlijke verdeling wil dus niet zeggen iedereen evenveel, doch wel ieder aangaande diens benodigheden. Iemand korten door het opleggen van verplichtingen van overmacht, heeft nu eenmaal gevolgen die zelfs kunnen leiden tot het voor altijd uitsterven van de soort. Dus, in alle redelijkheid blijven tot de realiteit…….
    Twee miljoen jaar zijn ook voorbijgegaan en horen dus in het bestel van verkenning der mogelijkheden.

  5. hannes schreef:

    Het aardse leven is toch wel taai: het weet een sneeuwbalaarde en een oven aarde te overleven.
     

  6. Shem schreef:

    250.000 miljoen jaar oud, welk bewijs is daarvoor?
    Geen, alle dateringstechnieken zijn niet eens in staat om de leeftijd van de aarde te bepalen, trouwens, erosie zou van de aarde een vlakke planeet hebben gemaakt in al die tijd.
    De oceanen zouden volzitten met modder en aarde, tussen de verschillende lagen die de aarde bedekken is geen erosie te bespeuren en versteende bomen zijn over de hele wereld te vinden terwijl ze dwars door de verschillende aardlagen lopen.
    Indien de aarde niet zo oud zou zijn zouden OOPARTs plots ook een logische verklaring hebben. Ik kan nog wel een half uur doorgaan.
    Wat mij opvalt is dat complotters alles bekritiseren, zeer wantrouwig zijn maar wanneer het om de Evolutie-theorie gaat (wat niet eens een hypothese is) ze alles klakkeloos accepteren. Zelfs Aliens worden erbij gehaald om de boel te laten kloppen. De Evolutieleer, die gebaseerd is op de theorie van prutser Darwin, is nog stompzinniger dan het spontaan ineenstorten van gebouw 7 tijdens 9-11. Wonderbaarlijk dat wij de evolutieleer: U en een banaan zijn afkomstig van een steen, gewoon accepteren en er geen vraagtekens bijzetten.
    Verdiep je er eens in , en kom erachter dat de evolutieleer gewoon het sprookje van de kikker die in een prins veranderd verteld, dmv de toverspreuk : miljoenen jaren geleden. 
    Weet u wat de kans is , dat DNA spontaan ontstaat? 1×10 tot de macht 119.000, dat is dezelfde kans  dat ik het hele zonnestelsel volgooi met dubbeltjes, er één van rood maak, en daarna een blinde erin stuur die 1 kans heeft om dat rode muntje te vinden. Complete kolder.

  7. antares schreef:

    Germen er kan weer veilig gemaild worden, dag werk aan gehad. ;)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Advertisment ad adsense adlogger