Ideeën

Visionair.nl verhuisd naar nieuwe server

Omdat de oude server steeds trager werd, hebben we besloten over te stappen op een sneller webhostingpakket. Helaas had de verhuizing nogal wat voeten in de aarde, waardoor we onze trouwe lezers niet zoals gewoonlijk konden verblijden met een dagelijks artikel. Nu zijn in principe de technische problemen opgelost, waardoor we weer met een frisse start, en een snellere server, aan de slag kunnen.

Loodvergiftiging treft derde kinderen wereldwijd

Loodvergiftiging leidt tot ontwikkelingsstoornissen, crimineel gedrag en verlaging van het IQ. Helaas zit er veel lood in veel voedingsmiddelen uit ontwikkelingslanden.

Lood, het zwaarste stabiele chemische element, was ooit een erg populair metaal. Het smelt makkelijk bij een relatief lage temperatuur. Het is zacht en buigzaam. Lood is ook soepel en makkelijk te bewerken. Nu nog kan je in Groenland ijs vinden met een enorm hoog loodgehalte. De sneeuw, die samengeperst is tot dit ijslaagje, zat vol met lood van de loodovens uit de Romeinse tijd. De Romeinen gebruikten toen het zware, zachte metaal op grote schaal voor waterleidingen. Ook in de 19e en 20e euro werd lood op grote schaal gebruikt in waterleidingen. Sinds enkele tientallen jaren weten we dat dit een uitermate onzalig idee is geweest. Want het schijnbaar onschuldige metaal lood is zwaar giftig. Om precies te zijn: een van de krachtigste zenuwgiffen die we kennen.

De gevolgen van blootstelling aan lood

De gevolgen van loodvergiftiging zijn ernstig. Bij volwassenen, maar vooral bij kinderen. Symptomen van loodvergiftiging zijn een lager IQ, uitslag, irritatie, slapeloosheid, sloomheid of juist hyperactiviteit, slechte eetlust en hoofdpijn. Blootstelling aan hoge concentraties kan leiden tot buikpijn, beschadiging van het zenuwstelsel, en hersenontsteking. Bij kinderen komen daar nog ernstige ontwikkelingsstoornissen bij. Sinds het (helaas nog niet geheel) uitbannen van loden waterleidingen in Nederland, is het aantal gevallen van loodvergiftiging gedaald. Toch worden er naar schatting nog 60.000 kinderen in Nederland getroffen door loodvergiftiging.

Hiermee komt Nederland er nog genadig vanaf. In de rest van de wereld wordt gemiddeld een op de drie kinderen vergiftigd met lood. Dat wil zeggen: met meer dan 5 microgram lood per deciliter in hun bloed. Van deze achthonderd miljoen kinderen met loodvergiftiging, leeft de helft in Zuid-Azië. dat wil zeggen, India met de buurlanden met Nepal, Pakistan en Bangladesh. Volgens een schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie vallen er bijna 1 miljoen doden per jaar door loodvergiftiging. Dit zijn werkelijk verbijsterende aantallen.

De voornaamste oorzaak van loodvergiftiging is de recycling van loodaccu's, zoals hier door een kindarbeider in Bangladesh. Maar ook in Indiase specerijen zit veel en veel te veel lood.
De voornaamste oorzaak van loodvergiftiging is de recycling van loodaccu’s, zoals hier door een kindarbeider in Bangladesh. Maar ook in Indiase specerijen zit veel en veel te veel lood. Bron: UNICEF/UNI157477/Kiron

Wat zijn de bronnen van loodvergiftiging?

De voornaamste oorzaak van loodvergiftiging is het recyclen van loodaccu’s. Het omsmelten van lood gebeurt vaak in primitieve ovens. Ook komt er veel loodstof vrij bij de verwerking. Ouders die in de smelters werken, nemen loodstof mee naar huis, wat de kinderen vergiftigt. Een andere belangrijke bron zijn specerijen. Gewetenloze fabrikanten in vooral India en de andere Zuid Aziatische landen gebruiken loodzouten om kurkuma en chilipoeder hun gele en rode kleur te geven. De gevolgen laten zich raden. Loodvergiftiging op werkelijk industriële schaal. Zeker, omdat Indiase kinderen vaak ondervoed zijn. En lijden aan een gebrek aan eiwit, ijzer, calcium en vitamine C. Daardoor nemen ze extra veel giftig lood op uit de voeding.

Hoe kan de loodvergiftiging gestopt worden?

In Nederland heeft de overheid rigoureus ingegrepen. Loden waterleidingen zijn verboden, loodhoudende verf is verboden en tetra ethyl lood in benzine is uitgebannen. Ook worden loodaccu’s in Nederland van oudsher al centraal ingezameld en verwerkt. Deze drie harde en bij de fabrikanten erg impopulaire maatregelen hebben geleid tot een drastische daling van loodgehaltes in de omgeving. Hierdoor zijn de gezondheid van jong en oud flink verbeterd.

Dit zal ook in India moeten gebeuren. De winst voor de mens is in verhouding zo groot, dat India en andere landen waar dat nog niet gebeurt, alle loodaccu’s centraal in moeten zamelen. Dit is een interne aangelegenheid voor India. Dus het enige wat we kunnen doen is de Indiërs beleefd, maar dringend het advies geven dit verschrikkelijke probleem snel aan te pakken. En aanbieden om technologie te leveren.

Ook moet de inspectie alle specerij mengers en fabrikanten van sindoorpoeder (een rood poeder, dat vaak bij Hindoe-rituelen wordt gebruikt) vanaf nu streng controleren. In deze specerijen en sindoor, zijn namelijk extreem hoge gehaltes aan lood aangetroffen. Mogelijk kunnen we hier in de Europese Unie beginnen met strenge loodnormen op te leggen aan geïmporteerde Indiase specerijen. Daarmee stimuleren we de grotere Indiase fabrikanten om het loodgehalte in hun specerijen tot nul terug te brengen.

Nederlandse onderzoekers kunnen ook een goedkoper en effectieve loodtest ontwikkelen. Op die manier kunnen we loodvergiftiging snel opsporen en ziektes en doden voorkomen.

Bron

UNICEF, The toxic truth – Children’s exposure to lead pollution undermines a generation of future potential, 2021

Hoe kunnen we spreken met aliens? De mogelijkheden

Kunnen we spreken met aliens, als ze ons bezoeken? Zijn er dingen die alle intelligente wezens delen, een soort universele taal?

Uit recente lekken van de Amerikaanse marine blijkt dat we bezocht worden door onverklaarbare objecten die met duizenden g kunnen versnellen en vertragen. Dit ligt ver buiten het bereik van onze bestaande natuurkundige kennis. Daarmee wordt het erg aannemelijk dat deze objecten afkomstig zijn van een niet-menselijke beschaving. Waarbij de vraag belangrijk wordt: hoe kunnen wij communiceren met aliens die nog minder met ons verwant zijn dan de mens met een covid-19 virusdeeltje?

Wiskunde en natuurwetenschap als gemeenschappelijke taal om te spreken met aliens

Toch is dit minder hopeloos dan het lijkt. We delen namelijk tot op zekere hoogte een gemeenschappelijke taal met alle andere bewoners van dit universum. Ja, we hebben het over de wiskunde. Of je nu een intelligente worm bent die in de modder van een oceaanwereld leeft, een collectieve zwerm intelligentie of een intelligent energieveld op de waarnemingshorizon van een zwart gat, of zelfs een kunstmatige levensvorm, we leven allemaal in hetzelfde universum en we hebben te maken met dezelfde wiskunde er zijn nog andere dingen die we redelijk zeker weten. Zo hebben aliens waarschijnlijk een complex sociaal systeem. Immers, zonder samenwerking van duizenden intelligente wezens kun je geen ingewikkeld technologisch ecosysteem opzetten. Laat staan, het bouwen van ruimteschepen die alle aardse technologie ver in de schaduw stellen.

Hoe kunnen we spreken met aliens?
Hoe kunnen we spreken met aliens? Bron: Kellepics, Pixabay / free to use

Afhankelijk van deze vastliggende omstandigheden kunnen we conclusies trekken over de taal die aliens waarschijnlijk zullen spreken. Isaac Arthur heeft deze gedachten uitgewerkt in onderstaande video.

Zie ook ons eerdere artikel hier.

Een interessante vraag is natuurlijk: Willen we wel dat aliens ons kunnen verstaan? Een kijkje op de sociale media en in subgroepen is weinig flatterend voor onze soort. Waarschijnlijk denken ze dat ze maar beter ver bij ons uit de buurt kunnen blijven. Geef ze eens ongelijk.

Kerncentrales op zee kunnen snel gerealiseerd worden

Kernenergie is een klimaat vriendelijk alternatief voor kolencentrales. Kerncentrales op zee kunnen ook snel in gebruik worden genomen.

Kernenergie, betrouwbaar en compact

Vergelijken met zonne-energie en windenergie heeft kernenergie enkele grote voordelen. Het voornaamste voordeel van kernenergie is dat dit altijd beschikbaar is. Zomer en winter, dag en nacht. Zonnig weer of ijzige winterstorm. Dat is met zonne-energie en windenergie maar afwachten. Een ander groot voordeel van kernenergie is dat het maar weinig ruimte in beslag neemt. Vergelijk een windmolenpark of een zonneweide maar met een kerncentrale die een gelijk vermogen levert. Een ander voordeel is de geringe hoeveelheid afval. Zowel een zonneweide als vooral windmolens leveren enorm veel afval op, dat heel moeilijk is te hergebruiken. Ter vergelijking: alle afval van de kerncentrale in Borssele kan worden opgeslagen in een enkele grote schuur.

Afvalprobleem is te overzien

Kernenergie heeft twee grote nadelen. Ten eerste is dat het afvalprobleem, ten tweede het gevaar op een kernramp. Het afvalprobleem wordt in feite behoorlijk overschat. De hoeveelheid hoog radioactief afval die vrijkomt is maar klein. Om een indruk te geven, de kerncentrale in Borssele produceert per jaar ongeveer drie kubieke meter kernafval. Hiervoor in ruil levert de centrale 3,3 miljard kWh per jaar. Ter vergelijking: een kolencentrale produceert per kilowattuur 358 g kooldioxide. Als Borssele vervangen zal worden door een kolencentrale zou dat dus meer dan 1 miljard kg extra CO2 opleveren.

Omgekeerd, als in 2019 alle vijf steenkoolcentrales in Nederland vervangen zouden worden door kerncentrales, zou dat 17  miljard kWh * 358 g = rond 6 miljard kg uitstoot van kooldioxide hebben bespaard. Omgerekend is dat ruim 3% van de totale Nederlandse uitstoot. Als we trouwens ook het complete Nederlandse wagenpark van stroom zouden voorzien, in plaats van, zoals nu, van benzine en diesel, en ook de industrie, zou dit de Nederlandse CO2-uitstoot meer dan halveren. Dit, zomer en winter, 24 uur per dag. Als we een kerncentrale in het Westland zouden plaatsen, kan deze de tuinders van gratis warmte voorzien.

Risico’s van kerncentrales op zee zijn beperkt

De twee grote kernrampen, Tsjernobyl en Fukushima, deden zich voor bij verouderde, onveilige centrales. De oude reactor in Fukushima had al jaren eerder dicht gemoeten. Tot overmaat van ramp bouwde het corrupte Japanse bedrijf Tepco de centrale in Fukushima ook nog op een onveilige plaats, waar veel aardbevingen en tsunami’s voorkomen. Moderne reactoren zijn veel veiliger.

De voornaamste reden dat kernenergie niet massaal wordt uitgerold is emotioneel. Kernrampen als Tsjernobyl en Fukushima waren heel veel in de publiciteit. Toch zijn hierbij in verhouding heel weinig doden gevallen. In Tsjernobyl zijn als gevolg van straling hooguit enkele tientallen doden gevallen. In Fukushima welgeteld één. Ter vergelijking, er vallen per biljoen: kilowattuur door de mijnbouw en vervuiling rond de 100.000 doden als gevolg van het gebruik van steenkool [2]. Omdat deze doden verspreid over het jaar vallen, en wij het normaal vinden dat mensen met longkanker in het ziekenhuis liggen, maakt bijna niemand hier een punt van.

Kerncentrales op zee voorkomen rechtszaken van omwonenden

Vanwege deze emotionele bezwaren is het heel moeilijk om nieuwe kerncentrales te bouwen. Omwonenden spannen eindeloze rechtszaken aan, waardoor het tientallen jaren duurt voordat er eindelijk een kerncentrale kan worden gebouwd. Zoveel tijd hebben we niet.

Rosatom ontwikkelde deze kerncentrale op zee in zeven jaar. Rosatom kan deze centrales in enkele jaren leveren. De oplossing? Bron/copyright: rosatom.ru
Rosatom ontwikkelde deze kerncentrale op zee in zeven jaar. Rosatom kan deze centrales in enkele jaren leveren. De oplossing? Bron/copyright: rosatom.ru[1]/fair use

Drijvende kerncentrales op zee kunnen heel snel aanmeren

Zoals gezegd, zijn windmolenparken een ramp voor het milieu. Bijvoorbeeld, door de vogels die ze doden. De wieken van versleten windmolens zijn heel moeilijk te recyclen. Tot overmaat van ramp is de winning van de zeldzame aardmetalen, die nodig zijn voor de permanente magneten in windmolens, zeer milieuvervuilend. Daar hebben wij niet veel last van, maar de Chinezen die in de omgeving van deze mijnbouw leven, des te meer. Maar we kunnen toch plezier hebben van de dure infrastructuur die voor deze windmolenparken is aangelegd. Namelijk, door schepen met kerncentrales aan boord aan te meren en aan te koppelen in deze windmolenparken.

Zonne-energie een prima idee, maar dan op de daken van woonhuizen

Zonnepanelen zijn prima. Niet in zonneweides, maar op de daken van huizen van particulieren, natuurlijk. Deze kunnen prima de airconditioning van energie voorzien in de zomer. De populariteit van airconditioning stijgt snel. Door de klimaatverandering komen hoge temperaturen in de zomer immers steeds vaker voor. Zonnepanelen kunnen deze piek in de behoefte aan elektriciteit in de zomer prima opvangen.

Bronnen

  1. The floating NPP has delivered its first 10 mln kWh of electric power to the Chukotka grid, Rosatom.ru, 2020
  2. Mortality rate worldwide in 2012, by energy source (in deaths per thousand terawatt hour), Statista, 2012

Engelen uit bijbel blijken erg eng

Als je de engelen uit de Tenach (Oude Testament van de bijbel) letterlijk uitbeeldt zoals de bijbel ze beschrijft, ontstaan enge wezens. Dat toont de video.

Enge engelen

Onder invloed van de hellenistische cultuur zijn engelen antropomorf, lijkend op de mens, geworden. Maar in de oervorm, de joodse voorstelling van deze wezens, waren vooral de hogere engelen ware aliens. Monstrueuze entiteiten, die niets met mensen te maken hebben. Vermoedelijk heeft dit te maken met het strenge monotheïsme van de joden. Elke gelijkenis met mensen zou immers afbreuk doen aan de ongenaakbaarheid van God, of JHWH in het Hebreeuws.

De engelen uit Ezechiël blijken erg vreemd, en weinig op mensen te lijken. Bron: Matthäus Merian (zestiende eeuw)
De engelen uit Ezechiël zijn erg vreemd, en lijken weinig op mensen. Bron: Matthäus Merian (zestiende eeuw)

Bijbelse Picasso

Vooral in het boek Ezechiël komen zeer vreemde wezens voor. Deze hebben meer weg van kunst van Picasso, dan van bekende dieren. Zo bizar zelfs, dat dit een bezoek beschrijft door een UFO met aliens, stellen daarom een paar amateurs. Maar volgens anderen heeft Ezechiël vliegenzwammen of andere kruiden gebruikt om zijn bizarre visioen op te wekken.

De meest logische verklaring is denk ik, dat onder invloed van de Babylonische mystiek, Ezechiël zijn eigen beelden uitvond om zijn ideeën uit te beelden. Dit beschrijft dan niet zozeer wat hij zag, maar hoe hij dacht dat de wereld rond God en zijn engelen werkt. Hiermee zou Ezechiël een van de stichters zijn van de mystieke stroming binnen het jodendom.

Bron:
Ben Kageyama, How Angels Really Look Like, According to the Bible, Medium.com, 2020

Constructortheorie kan natuurkunde herschrijven

Einstein slaagde er in om met zijn unieke kijk, de relativiteitstheorie te ontwikkelen. Kan de constructortheorie de natuurkunde uit het slop halen?

De natuurkunde zit in het slop. Met de ontdekking van het Higgs-deeltje zijn alle volgens het Standaardmodel voorspelde elementaire deeltjes gevonden. En gedraagt zich alles, nou ja, bijna alles, precies volgens de voorspellingen van het Standaardmodel. Het netelige probleem waar Einstein en tal van anderen zich het hoofd over braken, de unificatie van de zwaartekracht en de overige natuurkrachten, bestaat nog steeds. Dit, na bijna honderd jaar noeste natuurkundige arbeid en supercomputers.

Constructortheorie

Maar misschien kijken we verkeerd, denkt een groeiend aantal natuurkundigen. Het tweetal Chiara Maretto en David Deutsch, bijvoorbeeld. Deutsch is de bedenker van het eerste algoritme waarmee een kwantumcomputer sneller kan rekenen dan een klassieke computer. Hij bedacht met zijn promovenda Maretto, de Constructortheorie. Wat houdt deze theorie in? En kunnen we hiermee experimenteel toetsbare natuurwetten ontdekken?

Constructortheorie, of paradigma?

De constructortheorie is niet zozeer een theorie, maar een nieuw paradigma voor beoefening van natuurkunde en wetenschap in het algemeen. Er bestaan in de natuurkunde verboden omzettingen. Dingen die natuurkundig gezien onmogelijk zijn. Zo zegt de Tweede Hoofdwet van de Thermodynamica, dat het onmogelijk is om uit afvalwarmte nuttige energie te halen, zonder temperatuurverschil dat je af kan tappen. De constructortheorie zegt: deze verboden zijn geen randverschijnselen, maar juist het fundament van de natuurkunde.

Wat is een constructor?

Een constructor is een ding (een taak in de constructortheorie) die iets meerdere keren achter elkaar kan doen met hetzelfde resultaat. Bijvoorbeeld: een hittemotor, zoals een Stirlingmotor is een constructor. Deze zet een warmteverschil om in vrije energie. Deze constructoren kunnen ook abstract zijn. Zo is de valversnelling, die van een grote hoogte vallende appels in appelmoes verandert, ook een constructor. Nu komen we op het domein van de theologie. Want het ultieme einddoel is om de opperconstructor te vinden. De onbewogen beweger. God, zou een gelovige vinden.

Kan de constructortheorie ons uit het slop halen?
Kan de constructortheorie ons uit het slop halen? Bron: David Dayag in Wikimedia Commons

Contrafeitelijk

Heel belangrijk in de constructortheorie zijn counterfactuals, contrafeitelijke beweringen. Een voorbeeld van een dergelijke bewering is: stel dat er wel een machine had bestaan die energie uit warmte kan onttrekken, dan zou je de tijd om kunnen keren. Daaruit kan je dus een verbod afleiden. Immers, tijdreizen zou het heelal zoals we dat kennen ontwrichten.

Chip implanteren met injectiespuit nu mogelijk

Aanhangers van complottheorieën geloven dat een vaccinatie, een chip implanteren betekent. Nu is dat ook daadwerkelijk technisch mogelijk. Met een domme chip. Nog wel.

Chip implanteren wordt steeds makkelijker

Met de nieuwste EUV-machines van ASML is het nu mogelijk om microtransistoren met een diameter van 3 nanometer te ontwerpen. Ter vergelijking: een atoom is circa 0,032 (helium) tot 0,265 (cesium) nanometer in diameter. De atomen in de schakeling zijn gemiddeld rond de 100 nm groot. Dit betekent, dat structuren nog maar enkele tientallen atomen breed zijn, en dat er een volwaardig (Turing-compleet) computertje op zeer kleine oppervlaktes kan worden gerealiseerd.

In microscopische computers uit werk van de universiteit van Michigan uit 2018, zijn de transistoren nog relatief groot, rond de 50 nm. In principe zouden deze computertjes dus nog tien maal zo klein in diameter kunnen worden. En hiermee erg gemakkelijk om te implanteren. Het zendbereik ligt rond de 15 cm. [1] Dat is wat weinig voor communicatie met de sinistere 5G-masten van de Illuminati (of een andere groep engerds), maar mogelijk zou je het zendbereik kunnen opvoeren door een antenne toe te voegen.

Injecteerbare chip

In deze nieuwe, nog kleinere en daardoor injecteerbare chips van 2021 lijkt de grootte inderdaad nog verder te zijn teruggebracht. Columbia University bereikte minder dan ongeveer 0,2 mm. [2] Hiermee zijn deze chips ongeveer zo groot als een menselijke eicel, of grote eencellige. Voorlopig is er nog geen reden tot ongerustheid. Althans: met deze chips niet. De chips zijn namelijk “dom”. Ze bevatten alleen ‘klassieke’ elektronica, geen computer. De temperatuurmetingen worden door een passief elektronisch circuit omgezet in ultrageluid[2].

Chip implanteren met een hypodermische injectienaald.
Chip implanteren met een hypodermische injectienaald. Bron: engineering.columbia.edu, persberichten

Geluid in plaats van radiogolven

Deze chips zijn zo klein, dat ze geen radiogolven meer kunnen produceren, althans niet op de gebruikelijke manier met een zendantenne. Vandaar dat de onderzoekers gebruik hebben gemaakt van pulsen ultrageluid voor communicatie en om het apparaatje van energie te voorzien. [2] De chip is ontwikkeld om nauwkeurige metingen te kunnen uitvoeren van de temperatuur in kankergezwellen. Tumoren springen namelijk nogal verkwistend met voedingsstoffen om en zijn erg actief. Daarom zijn ze doorgaans wat warmer dan gezond weefsel. Het toestelletje is, met een andere sensor en elektronica, ook geschikt voor andere metingen, bijvoorbeeld pH en druk. [3]

Bronnen

1. A 0.04mm316nW Wireless and Batteryless Sensor System with Integrated Cortex-M0+ Processor and Optical Communication for Cellular Temperature Measurement, symposium VSLI Circuits, 2018
2. Chen Shi et al., Application of a sub–0.1-mm3 implantable mote for in vivo real-time wireless temperature sensing, Science Advances  07 May 2021: Vol. 7, no. 19, eabf6312, DOI: 10.1126/sciadv.abf6312
3. Universiteit van Columbia, persbericht

Communiceren met aliens: wat zijn de mogelijkheden?

Stel, er landt een buitenaards ruimteschip op aarde. Dan komt de volgende vraag. Hoe kunnen we communiceren met aliens? Hun biologie verschilt namelijk totaal van die van ons.

Communicatiesystemen

Wij mensen communiceren vooral met geluid. Dit vullen we aan met lichaamstaal. In de loop van de menselijke geschiedenis zijn we deze geluiden en de abstracte ideeën waar ze voor staan, op gaan schrijven. Pas in de laatste twee eeuwen gebruiken we ook elektronische methoden om te communiceren.

Hoe zouden aliens communiceren?

Via welk medium aliens communiceren, hangt heel erg af van hun biologie en hun natuurlijke leefomgeving. Andere dieren maken gebruik van geluid, maar ook van andere middelen om te communiceren. Denk zijn felle kleuren, lichaamsbewegingen en geuren. Boodschappen in kleuren en vormen kennen we natuurlijk als schrift. Lichaamsbewegingen als gebarentaal. Hiermee is informatie vrij snel over te dragen. Geuren zijn hiervoor veel te langzaam.

Onder water zijn geluiden veel belangrijker. Enkele onderwaterdieren kunnen hun kleur veranderen en zo communiceren. In theorie is onder water ook communicatie met elektriciteit mogelijk. Sommige vissoorten kunnen zeer zwakke elektromagnetische velden van prooien waarnemen.

Een alien van een planeet met een dichte atmosfeer zal veel meer gebruik maken van geluid om te communiceren. Onderwater aliens (al zijn deze niet erg waarschijnlijk), zullen dat waarschijnlijk ook doen, of gebruik maken van pigmentvlekken of lichaamstaal. Bij echt afwijkende aliens, bijvoorbeeld intelligente interstellaire gaswolken zoals voorgesteld in de SF-roman The Cloud van astronoom Fred Hoyle, kunnen we ook elektromagnetische communicatie en dergelijke verwachten.

Uit vrijgegeven radarbeelden van de marine en luchtmacht van Usa blijkt, dat het leger van dit land serieus onderzoek doet naar onverklaarbare ufo-achtige verschijnselen. Het is goed mogelijk dat aliens ons al bezoeken. Bron: US Marine

Communiceren met aardse “aliens”

We delen onze planeet met een groot aantal niet-menselijke soorten, waarvan er sommige behoorlijk intelligent zijn. Denk aan walvisachtigen, papegaaien en octopussen. Veel van deze soorten (primaten, walvisachtigen, olifanten) zijn net als wij zoogdieren. Dat betekent dat hun hersenen vrij veel op die van ons lijken. En dus, dat we ons redelijk goed kunnen inleven in ze.

De uitdaging die het dichtste in de buurt komt van communiceren met aliens, is proberen te “praten” met intelligente dieren die biologisch gezien, ver van ons af staan. Octopussen, bijvoorbeeld. Deze horen tot een totaal andere diergroep dan wij en hun hersens hebben zich helemaal onafhankelijk van die van ons ontwikkeld. Zouden we er in slagen om met octopussen te communiceren, dan hebben we een uitdaging voltooid die dicht in de buurt komt van communiceren met aliens.

Helaas leven octopussen maar kort. Zelfs de grootste octopus haalt met moeite de vijf jaar, waardoor gesprekken waarschijnlijk het niveau van die van een peuter niet zullen overstijgen. Uit onderzoek weten we dat octopussen weliswaar onderling communiceren, maar vooral elkaar proberen te imponeren[1] en niet echt iets van een cultuur of materiële beschaving hebben. Waarschijnlijk zijn aliens die slim genoeg zijn om de aarde te bereiken, een stuk verder ontwikkeld.

METI, instituut voor een alien taal

Sommigen denken dat taal net zoiets is als wiskunde. Dat elke taal fundamentele eigenschappen deelt – ook de taal van niet-menselijke wezens die zelfs een heel andere biologie hebben dan aardse wezens. Inderdaad zijn er universele begrippen die elke spreker kent en die ook in elke bekende menselijke taal voorkomen. Een verwijzing naar zichzelf, ik. Een verwijzing naar degene met wie je spreekt, jij. Een verwijzing naar een andere persoon, hij of zij. Namen lijken in de communicatie van dolfijnen ook voor te komen. Getallen. Voedsel. Het instituut METI (Messaging Extraterrestrial Intelligence) probeert dit soort universele wetmatigheden op te sporen die hopelijk ook van pas komen wanneer we daadwerkelijk met aliens gaan communiceren.

Bronnen
1. David Scheel et al., Signal Use by Octopuses in Agonistic Interactions, Cell Current Biology, 2016, DOI: https://doi.org/10.1016/j.cub.2015.12.033
2. METI International

Duizend jaar oude organisaties hebben enkele opvallende kenmerken. Bron: Wikimedia Commons

Duizend jaar oude organisaties, hun geheimen

De RK kerk, de Genda Shigyō Papiermakerij en de Staffelter Hof zijn alle meer dan duizend jaar oude organisaties. Wat is hun geheim?

De rooms-katholieke kerk bestaat al bijna tweeduizend jaar. Wat is het geheim van een meer dan duizend jaar oude organisaties?
De rooms-katholieke kerk bestaat al bijna tweeduizend jaar. Wat is het geheim van meer dan duizend jaar oude organisaties? Bron: Wikimedia Commons

Instituten waren en zijn essentieel voor het functioneren van de menselijke beschaving. Het waren kloosters die als centra van kennis de Europeanen door de donkere Middeleeuwen loodsten. Willen we een toekomstige periode van barbarij enigszins heelhuids doorkomen, dan is het nuttig om een organisatie achter de hand te hebben die duizenden jaren kan blijven functioneren zonder dat deze uiteenvalt. En voor de Long Now Clock, die zo’n tienduizend jaar lang de tijd aangeeft, is het natuurlijk wel handig als er generaties van klokkenmakers zijn die de klok netjes onderhouden. Bijvoorbeeld, omdat ze deel uit maken van een duizend jaar oude organisatie.

Duizend jaar oude organisaties

Dit verklaart de interesse van de Long Now Foundation voor de geheimen van meer dan duizend jaar oude organisaties. Zouden we net als Hari Seldon in de Foundation-SF reeks van Isaac Asimov, een organisatie op kunnen richten die over het voortbestaan van de aarde en de mensheid waakt? Die als een soort modern klooster de kennis van nu beschermen tegen verlies, zonder uit elkaar te vallen?

Uit het eerste onderzoek van de Foundation blijken al enkele gemeenschappelijke patronen. Zo zijn de organisaties vrijwel altijd klein. Er werken niet meer dan driehonderd mensen. Vaak richten ze zich op een niche-activiteit, dikwijls het produceren van alcoholische dranken als wijn of whiskey. Tradities spelen een belangrijke rol en vormen de voornaamste bestaansreden van de organisatie. Winst maken is vooral nodig om te overleven.

In onderstaande lange verkenning gaat de Long Now Foundation dieper in op deze vraag.

Bronnen

The data of long lived organisations – Long Now Foundation blog, 2021

Atoombommen, een voorbeeld van rampzalige techniek.

Staat techniek los van goed en kwaad?

Volgens veel mensen is techniek een middel dat ten goede of ten kwade aangewend kan worden, maar zelf moreel neutraal. In de handen van verstandige, gewetensvolle mensen geldt voor elke techniek, dat deze beter wel kan bestaan dan niet. Maar… klopt dit wel? Of bestaat er inherent weldadige en kwaadaardige techniek? En zo ja, is er dan een bepaalde mentale houding waarmee je als uitvinder dit soort technieken vermijdt en alleen “goede” techniek gaat ontwikkelen?

Moordzuchtige en rampzalige techniek

Atoombommen, een voorbeeld van rampzalige techniek.
Atoombommen, een voorbeeld van rampzalige techniek.

Mensen zijn niet altijd even aardig voor elkaar. Tot de komst van moderne techniek vielen de gevolgen  mee, alhoewel de burgeroorlog in Rwanda bewees dat ook met primitieve wapens de meest afgrijselijke slachtpartijen zijn te begaan. Met de komst van vuurwapens en massavernietigingswapens als atoombommen en gifgas zijn de gevolgen van menselijke haat en agressie veel erger geworden.

Het is vrijwel onmogelijk om een nuttige toepassing voor gifgas of atoombommen te bedenken. De Sovjets gebruikten atoombommen om seismisch onderzoek mee te doen, maar ook dit leverde enorme vervuiling op. Ook om plaagdieren te bestrijden zijn er veel effectievere methoden dan een ruimte vol te pompen met gifgas.

Er zijn ook technieken die weliswaar op zich geen kwaadaardig doel hebben, maar wel uitermate vervelende gevolgen hebben. De chemicus Thomas Midgley veroorzaakte met twee rampzalige uitvindingen enkele van de ergste milieuproblemen ooit: de ozonlaagvernietigende CFK’s en tetra-ethyllood om benzine mee te “verrijken”, waardoor honderdduizenden kinderen over de hele wereld hersenschade op hebben gelopen. Overigens strafte het noodlot hem later alsnog: hij overleed toen hij zichzelf had verstrikt in een vernuftig toestel om zich uit bed te laten takelen. Het is waarschijnlijk geen toeval dat een en dezelfde persoon verantwoordelijk was voor meerdere rampzalige technieken.

Wat maakte Thomas Midgley een rampzalig uitvinder?
Uit zijn biografie is af te leiden dat Midgley koste wat kost succes wilde hebben, zijn vader Thomas Midgley senior wilde overtreffen. Hierbij was hij bereid zeer ver te gaan en beschikte over een monomane gedrevenheid. Zo procedeerde hij een concurrent die waarschuwde tegen de gezondheidsklachten die ontstonden door tetra-ethyllood kapot. Ook bagatelliseerde hij de gevallen van krankzinnigheid van personeel dat in een proeffabriek, waar het dodelijk giftige goedje werd geproduceerd, werkte en goot bij een publieke demonstratie het middel over zijn handen. Dat laatste leverde hem een ernstige loodvergiftiging op, wat hij uiteraard stil hield.

We kunnen dus concluderen dat het de combinatie van vindingrijkheid, monomanie en een genadeloze winnaarsmentaliteit, is die Midgley bracht tot het veroorzaken van hersenafwijkingen bij honderdduizenden kinderen.

Is er een manier om uitvindingen te ontwikkelen die alleen gunstige effecten hebben?

Uitvindingen vergroten onze mogelijkheden. Mogelijkheden kunnen gebruikt worden voor  weldadige, of juist verwoestende dingen.  Een 3D-printer kan worden gebruikt om een reactor voor medicijnen te printen, of voor het printen van wapens. Algemeen toepasbare “enabling” uitvindingen zijn een tweesnijdend zwaard, maar pakken overwegend positief uit.  Over het algemeen pakken symptoombestrijdende uitvindingen negatief uit. Zowel Midgley’s tetraethyllood als CFK’s vallen in deze categorie.

Met een beter apparaatontwerp zijn deze twee uitvindingen niet nodig. Diesel werkt zonder enig anti-klopmiddel, laat staan het dodelijk giftige tetra-ethyllood. Sterker nog, de explosie van een dieselmengsel is precies wat gewenst is.  Koelkasten kunnen nog beter gekoeld worden met ammoniak dan met CFK’s. Ammoniak ruikt weliswaar niet erg fris, maar is een natuurlijke stof. En heeft door de hogere verdampingswarmte waarschijnlijk zelfs nog betere koeleigenschappen dan CFK’s. Niet voor niets worden ijsbanen zoals Thialf in Heerenveen gekoeld met ammoniak. Dus achteraf gezien, waren zowel CFK’s als tetra-ethyllood niet nodig geweest, als we hadden gekozen voor ammoniak resp. dieselmotoren. Wat denken jullie?