Dino-beschaving

Share Button

66 miljard geleden maakte een asteroïde zo groot als een berg een einde aan de meest succesvolle groep dieren die de aarde ooit heeft gekend: de dinosauriërs. Alleen de vogels, die afstammen van de theropode dino’s overleefden het. Wat zou er gebeurd zijn als de dino’s niet uitgestorven waren? Had zich een beschaving van intelligente dinosauriërs kunnen vormen?

Dino’s – een succesverhaal
Honderdveertig miljoen jaar lang heersten ze over de aarde.  De oerdino overleefde als één van de weinige soorten de grootste ramp ooit die de aarde 250 miljoen jaar geleden trof. De soort ontwikkelde zich tot de meest overheersende groep op aarde met vijfhonderd geslachten en meer dan duizend soorten. Waarschijnlijk waren er veel meer dino’s: onze fossielenverzamelingen zijn verre van compleet omdat fossilisering een uiterst zeldzame gebeurtenis is. Ook nu nog vormen vogels na de vissen (in feite zijn alle gewervelde dieren vissen) met negenduizend soorten nog de soortenrijkste groep. Het aantal vogelsoorten nam de afgelopen twintig miljoen jaar toe terwijl het aantal zoogdiersoorten afnam. Evolutionair gesproken zijn vogels dus nog steeds winnaars.

Waren dinosauriërs dom?
Op dit moment kunnen we uiteraard geen rechtstreekse intelligentiemeting van dinosauriërs doen.

Troodon was waarschijnlijk de slimste dinosauriër.

Troodon was waarschijnlijk de slimste dinosauriër.

Een goede manier om de intelligentie van dieren in te schatten is hun hersenvolume schatten op grond van schedelmetingen en die vergelijken met hun lichaamsomvang. Sommige dino’s beschikten nauwelijks over hersens – zo hadden zelfs de grootste sauropoden (tot dertig meter lange en honderd ton zware plantenetende vreetmachines) hersens die niet groter waren dan een flinke walnoot. Enkele soorten scoorden veel hoger: roofdino’s als Troödon, onmgeveer zo groot als een mens waren vermoedelijk zo slim als een opossum, een primitief zoogdier uit Amerika. Daarmee scoorde  Troödon (met hersens zo groot als een grote pruim) hoger dan de zoogdieren uit die tijd.

Hadden dino’s zich kunnen ontwikkelen tot een intelligente soort?
In 1982 veronderstelde museumconservator Dale Russell dat als de hersens van Troodon zich met dezelfde snelheid hadden ontwikkeld als gebeurde voor de noodlottige asteroïde-inslag, het dier nu over een mensachtige herseninhoud en intelligentie had beschikt.

De Afrikaanse grijze papegaai Alex is in staat te tellen en eenvoudige zinnen te vormen.

De Afrikaanse grijze papegaai Alex is in staat te tellen en eenvoudige zinnen te vormen.

De vraag is of je ongestraft mag extrapoleren – zo verviervoudigde door evolutionaire druk de herseninhoud van de mens zich in maar zes miljoen jaar, omgekeerd zijn miereneters na vijftig miljoen jaar nog steeds uitermate dom.

Rechtop lopen en handen
Waarschijnlijk kunnen we beter kijken naar de directe afstammelingen van dino’s. Papegaaien bijvoorbeeld zijn uitermate intelligent, te vergelijken met apen en dol op het uithalen van allerlei streken. Hierbij moet je bedenken dat vliegende dieren moeten besparen op alles wat het gewicht vergroot, zoals een zwaar en energievretend brein. Vogels gebruiken hun snavel en twee poten om voorwerpen mee vast te pakken. Niet erg handig natuurlijk en de kans is dan ook niet erg groot dat een ras van papegaaien er in slaagt technisch ver te komen. Troodon beschikte nog over werkende voorpoten (deze zijn bij vogels in vleugels veranderd).

Bij de mens was er een bijzondere samenloop van omstandigheden die leidde tot het ontwikkelen van een hoge intelligentie: nauwverwante soorten als de gorilla zijn nog steeds niet erg slim. Als deze bijzondere omstandigheid (grotere groepen bijvoorbeeld, maar niet zo groot dat anonimiteit heerst) zich bij dino’s had voorgedaan, is de kans dus groot dat de eerste voetstap op de maan er drietenig uit had gezien…

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

12 reacties

  1. Julie schreef:

    Wie niet sterk is moet slim zijn. Dat zie je ook in de natuur. Eigenlijk hebben veel soorten een bepaalde snelheid of kracht die verhoudingsgewijs veel groter is dan bij mensen. Een slak draagt zijn huis, een mier loopt “kilometers” per dag, een kikkersprong overtreft ons hoogspringen en een jachtluipaard rent iedereen voorbij…maar wij hebben verstand, en ontwerpen machines met kracht en snelheid.

  2. Dino schreef:

    Volgens mij was het 65 miljoen jaar geleden en niet 66 miljard geleden.

  3. Germen schreef:

    65,5 plus of min 0,3 miljoen jaar geleden is het, om precies te zijn :)

  4. Messenger schreef:

    Even refererend aan de korte BBC docu, vraag ik mij af waarom iets op een mens moet lijken om intelligent te mogen wezen.
    Alle Dinosauriers en speciaal de 2-benige theropoda hebben een magnifieke en zeer functionele staart, deze lijkt bij deze “reptilian” in ene overbodig geworden te zijn.

    Bij een Dino-beschaving stel ik mij toch iets totaal anders voor.

  5. Wil schreef:

    Als ik me niet vergist is er zelfs een aflevering van startrek aan gewijd.

  6. Roelof schreef:

    Mischien dat er wel een dinobeschaving heeft bestaan en zijn ze de aarde ontvlucht vlak voor de ecologische ramp plaats vond net als in start trek.

  7. Roeland schreef:

    Intelligentie en het vermogen voorwerpen te manipuleren hoeven niet samen te hangen. Je zou je een soort kunnen voorstellen welke intelligent is maar toch geen voorwerpen kan maken omdat ze geen handen hebben.
    Die kunnen niks maken, maar zijn toch intelligent.
    Wellicht dat zoiets bij dolfijnen aan de hand is.

  8. Rob Lichtendahl schreef:

    Kijk aandachtig naar dit Nijl mozaiek (midden-rechts). Uit dit jachttafereel blijkt dat mensen en prehstorische dieren eens naast elkaar hebben geleefd.
    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Mosaique_du_Nil_%28palais_Barberini%29.JPG
     

Geef een reactie

Advertisment ad adsense adlogger