Goed nieuws: tijd stopt toch niet

Share Button

Alles begon met dit gedachtenexperiment. In een achterkamertje in een casino krijg je een zuivere munt om op te gooien. Je krijgt niet de gelegenheid om te zien wat de uitkomst is, want op het moment dat de munt neerkomt, val je in een diepe slaap. Heb je kop gegooid, dan duurt de slaap een minuut. Heb je munt gegooid, dan duurt de slaap een uur. Als je wakker wordt heb je geen idee hoe lang je geslapen hebt. Je moet gokken: heb je kop of munt gegooid. Wat is de beste strategie? Volgens een groep kosmologen: wedden op kop. Immers, we leven waarschijnlijk in een multiversum, een bijna oneindige verzameling heelallen naast elkaar…

Multiversum begunstigt gok op korte slaap
Hun redenatie komt ongeveer hier op neer. Stel dat we in een multiversum leven dat zich continu vertakt in verschillende mogelijkheden. Verschillende delen van de ruimte zetten voortdurend uit tot verschillende

De kans dat een korte termijn gok achteraf klopt is groter dan je volgens de kansberekening zou verwachten.

De kans dat een korte termijn gok achteraf klopt is groter dan je volgens de kansberekening zou verwachten.

heelallen, dus ons zichtbare universum is maar een klein eilandje in een exponentieel groeiend multiversum. In een oneindig multiversum zal alles wat kan gebeuren uiteindelijk ook gebeuren – een versie van de wet van Murphy. Een oneindig aantal keren zelfs. Alleen is het erg lastig rekenen met oneindigheden. Zo is het aantal even gehele getallen  groter dan nul, even groot als het totale aantal gehele getallen (kardinaalgetal alef nul).

Dus besloten fysici de guillotine, dat andere beroemde product van de Verlichting, van stal te halen. In een gedachtenexperiment hakken ze de tijdlijn van het multiversum op een gegeven moment door en nemen dan een steekproef. Tellen is, immers onmogelijk in een oneindige verzameling. Als deze – op zich logische – techniek wordt gebruikt om het casino-experiment te analyseren, gebeurt er iets vreemds. Als de tijd stil wordt gezet, snijdt de doorsnede door de slaapperiode van de gokkers. Echter: de vijftig procent van de gokkers die ‘munt’ hebben gegooid, hebben een veel grotere kans slapend aangetroffen te worden dan de ‘kop’ gokkers. Met andere woorden: ‘kop’ gokkers hebben een veel grotere kans om te winnen dan ‘munt’ gokkers. Als je wakker wordt, heb je extra informatie: de tijd is niet opgehouden te bestaan. Daarom verandert de oorspronkelijke 50/50 kans als je wakker wordt. Het is dus waarschijnlijker dat je maar een minuut sliep dan een uur. Kop wint.

Tijd blijft bestaan
Het idee dat tijd moet eindigen om alle waarschijnlijkheden een kans te geven te blijven bestaan heeft kosmologen Alan Guth en Vitaly Vanchurin danig gekweld. Ze hebben nu een uitweg gevonden. Met goed nieuws: de tijd blijft bestaan in het multiversum. De essentie van hun argument: je hebt geen extra informatie nodig om te begrijpen waarom de kans op kop groter is dan vijftig procent. In een multiversum dat exponentieel groeit, zijn er altijd meer jonge dan oude universa. Als je wakker wordt, ben je of in een afgeslitst universum waarin een minuut voorbij is gegaan of een uur. De kans is altijd groter dat je in een universum van een minuut ouder leeft, aldus Guth. Hij zou daarom altijd op het jongere universum wedden. Collega-kosmoloog Bousso is nog steeds niet overtuigd. Volgens hem is  het Einde der Tijden de gemakkelijkste verklaring.

Zit er geen redeneerfout in de theorie van beide heren, dan is er een vrij effectieve manier om uit te vinden of we inderdaad in een dergelijk voortdurend splitsend multiversum leven. Herhaal dit experiment duizend maal en stel vast of er een bias optreedt. Kan eindelijk de multiversum-theorie op de proef worden gesteld, door domweg tegelijkertijd heel vaak een munt op te gooien in combinatie met een slaappil?

Bronnen
Alan H. Guth en Vitaly Vanchurin, Eternal Inflation, Global Time Cutoff Measures, and a Probability Paradox, Arxiv (2011)

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

9 reacties

  1. Lennart schreef:

    Doet me denken aan http://en.wikipedia.org/wiki/Sleeping_Beauty_problem
    Volgens mij is het geen absolute waarheid dat de kans in een jong universum te leven groter is dan in een oude.

  2. Henk schreef:

    tijd is een (bij) produkt van denken. tijdloos is eeuwig is onvoorstelbaar. Het denken is niet in staat zich een beeld te vormen van een gedachteloze toestand, dus ook niet van een tijdloze toestand. Het denken is een beperkt instrument. Als we dat zouden inzien zouden heel veel problemen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Helaas moeten we de beperkingen van ons ego dan wel accepteren en onze grootheidswaanzin afleggen. A hell of a job voor velen

  3. Einstein01 schreef:

    Bousso denkt als Einstein, beide kiezen (kozen) de gemakkelijkste weg.

    Zo kan ik het ook, de juiste weg zou beter zijn.

  4. lange wapper schreef:

    HOE krijgt men zulke absurditeiten op papier !!!!!

  5. Bartamu schreef:

    Als er sprake zou zijn van een Multiversum dan zou dit niet bepaald zijn van keuzes of acties van mensen. De mens staat niet centraal in het ontstaan van het universum. Ik durf zelfs te beweren dat wij een zeer bescheiden rol spelen in het universum. De zon draait niet om de aarde, maar de aarde draait om de zon.

  6. Tony schreef:

    Whaha dit klopt niet je hebt 65/120e kans op 1 uur slaap. en 55/120e kans dat je wakker bent.

  7. roeland schreef:

    @Bartamu: Daar ben ik het mee eens. Ik heb nooit begrepen waarom er twee universa zouden ontstaan als iemand kiest voor A en niet voor B.
    Bovendien zijn er altijd redenen waarom iemand kiest voor bijv. B.
    Ik begrijp absoluut niet waarom er serieuze wetenschappers zijn die beweren dat er twee universa ontstaat wanneer iemand linksaf gaat in plaats van rechtsaf.
    ALs hetzelfde zou gelden voor alle bewegingen die alle muggen maken dan krijg je wel heel veel universa.

Geef een reactie

Advertisment ad adsense adlogger