collegegeld

Studenten zijn boos dat studeren nu alleen betaalbaar wordt voor kinderen van rijke ouders. Terecht.

Geen collegegeld meer maar examengeld

Op dit moment worden deeltijdstudenten en langstudeerders gestraft, terwijl een student ongestraft meerdere keren examen kan doen. Dat kan slimmer.

Studenten zijn boos dat studeren nu alleen betaalbaar wordt voor kinderen van rijke ouders. Terecht.
Studenten zijn boos dat studeren nu alleen betaalbaar wordt voor kinderen van rijke ouders. Terecht.

Visieloze bezuinigingen
De regering is, zoals bekend, druk op zoek naar allerlei bezuinigingen om het inkomen van bankiers en Griekse ambtenaren op peil te kunnen houden. Een van de eerste slachtoffers lijkt het restje basisbeurs dat nog is overgebleven, € 266 per maand voor uitwonende studenten in 2011, te worden. Dit moet 800 miljoen euro opleveren. Uiteraard zijn er veel logischer bezuinigingen, ontwikkelingssamenwerking, hypotheekrenteaftrek en bijdragen aan de Europese Unie bijvoorbeeld, wat samen minstens zo’n vijftien miljard euro per jaar zou opleveren. Niemand kan echter politici doorgaans van veel logica beschuldigen.

Nederland wordt steeds dommer
Een andere geliefde boekhoudkundige truc is het flink verhogen van het collegegeld. De filosofie er achter is vermoedelijk dat op die manier studenten worden geprikkeld om hun studie maar zo snel mogelijk af te raffelen. Het gevolg, wat we ook in diverse media lezen, is dat opleidingsmanagers, om hun studenten niet in de problemen te brengen, allerlei trucs toepassen om hun studie zo makkelijk mogelijk te maken. In feite is hierdoor het niveau van diverse studies ernstig gedaald. Kortom: Nederland wordt dommer.

Studenten in de klem
Studenten hebben nog minder keus. Ze zitten met een duivels dilemma. Ze moeten bijwerken om rond te komen (of zichzelf zwaar in de schulden steken) en moeten tegelijkertijd hun studie op tijd afronden om zo geen zware boete te hoeven betalen. Hierdoor is studeren steeds meer alleen mogelijk voor kinderen van rijke ouders. Erfelijke tweedeling dus. Hiermee keren we terug naar de negentiende eeuw, want een studie op academisch niveau is een voorwaarde voor gewilde baantjes.

Hoe moet het dan wel?
Studenten moeten zich geheel toe kunnen leggen op de studie. Dat lukt niet zonder een behoorlijke basisbeurs. In feite zou de invoering van een basisuitkering voor iedereen boven de achttien jaar met de Nederlandse nationaliteit  dit probleem effectief oplossen. Uiteraard moet er een stevige prikkel zijn voor studenten om te presteren en te excelleren bij hun studie. Een goede methode hiervoor is examengeld in plaats van collegegeld in te voeren.

Hoe zou examengeld kunnen werken?
Op dit moment (2012) betaalt een student per jaar tussen de €216 – €524 (MBO) tot maximaal 1713 euro collegegeld (HBO en universiteit;bachelor, master als sprake is van een eerste studie). Voor een masteropleiding betaalt een student per jaar een hoge € 6000-15 000 per jaar in het geval van een tweede studie of bij forse studievertraging.

Geen collegegeld maar examengeld
In feite kosten studenten die geen examens afleggen of niet aan onderwijs zoals werkcolleges, werkstukken of practica deelnemen, de universiteit niets. De Nederlandse universiteiten en HBO instellingen kunnen hun lesmaterialen digitaal ter beschikking stellen op internet, zoals bijvoorbeeld het vooraanstaande Amerikaanse MIT ook doet. Dit kan ook landelijk en centraal, of nog beter: in samenwerking met de Vlamingen, om nog meer te besparen.
Voor examens moet dan wel betaald worden. Je kan bijvoorbeeld denken aan een bedrag van veertig euro per studiepunt (40 studieuur), dat studenten terugkrijgen zodra ze de module halen. Een student die alles in één keer haalt kan zo in principe gratis studeren. Om fraude uit te sluiten moeten examens landelijk afgenomen worden in examencentra. Hiervoor kan het Open Universiteit systeem worden gebruikt.

Ook niet-studenten
Dit systeem kan je ook invoeren voor niet-studenten. Iedereen krijgt in zijn leven een maximum hoeveelheid studiepunten, bijvoorbeeld 250, dat de persoon kosteloos kan volgen. Wel moeten deelnemende personen over genoeg startkwalificaties beschikken om het onderwijs in kwestie te kunnen volgen.
Ik ken veel mensen in mijn omgeving met een niet afgeronde studie. Op deze manier kunnen ook zij hun studie afronden en een goede startkwalificatie halen. Hiervoor kunnen ze ook erkenning verworven competenties (EVC) gebruiken.

Studeren in Nederland: ‘een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding’

21 januari j.l. gingen zo’n 1500 studenten de straat op om te demonstreren tegen de geplande bezuinigingen op het hoger onderwijs. De bezuinigingen, waaronder een ‘boete’ van 3000 euro voor langstudeerders, was sommige studenten een doorn in het oog. Nee, dan zullen ze het elders wel beter hebben. Hoogleraar Marian Joëls bracht een bezoek aan een conferentie in de VS en kwam tot de conclusie dat we het in Nederland zo slecht nog niet hebben.

Joëls was begin augustus in Maine om daar een Gordon Research Conference bij te wonen. Dat de nadruk bij dergelijke conferences echt op het wetenschappelijke ligt, en niet op de accomodaties en alle poespas er omheen, bleek wel uit het feit dat alle deelnemers in simpele studentenkamers werden gestopt voor overnachting. En met studentenkamers werden niet de kamers bedoelt die een student in Nederland op een campus tot zijn beschikking krijgt. “Het waren kale hokken, met een bed op klossen (…) en voorzien van plastic tegen de vlekken op het matras. Een open kast, een tafel, een stoel en één plafonnière waarvan de schakelaar op twee meter van het bed was, niet echt een gemakkelijk nachtlampje dus. Douches en wc op de gang, gedeeld door alle bewoners van de vleugel.

Naar Nederlandse begrippen zou je verwachten dat een universiteit als deze in Maine, die niet spectaculair hoog aangeschreven staat, moeite heeft om studenten te werven. Niets is minder waar; slechts een fractie van de aanmeldingen kunnen uiteindelijk worden toegelaten. En het mooiste komt nog; de studenten betalen voor deze belabberde accomodaties jaarlijks 50.000 dollar aan collegegeld, exclusief studieboeken.

“De collegegelden mogen hier [in Nederland] dan inmiddels zesmaal zoveel bedragen als in de tijd waarin ik studeerde, en als je nu wat langer over je studie doet betaal je nog iets meer … maar het is nog steeds een schijntje vergeleken met wat gevraagd wordt voor die gevangenis in Maine. En voor dat geld krijg je in Nederland ook nog een geweldige opleiding, die wat mij betreft in niets onderdoet voor een bachelordiploma behaald in de VS (…)”

Bron: Marian Joëls in DUB