‘Artefacten ouder dan de mens gevonden’

Share Button

Er zijn gereedschappen gevonden van bijna twee miljoen jaar oud. De mens als soort bestaat minder dan een miljoen jaar. Wat betekent dit voor de ontwikkeling van de beschaving?

Het oudste gereedschap ter wereld. Tot nu toe.

Het oudste gereedschap ter wereld. Tot nu toe.

We noemen onszelf Homo sapiens sapiens (de wijze, wijze mens). Op die wijsheid is het een en andere af te dingen, wat door misantropen ook vaak gebeurt. Wel gebruiken we meer en ingewikkelder gereedschap dan welke andere diersoort dan ook.

Toch hebben onderzoekers in Kenia een opvallende ontdekking gedaan. Ze vonden overblijfselen van Acheuléen-vuistbijlen van 1,75 miljoen jaar oud. Dit is meer dan  driehonderdduizend jaar eerder dan de hiervoor oudste vondst van Acheuléen-werk: vuistbijlen gevonden in India en Ethiopië. Tot dan toe zijn alleen de primitievere Oldowan-gereedschappen uit die tijd gevonden.

Opmerkelijk is dat de moderne mens als soort minder dan één miljoen jaar bestaat (tenminste, als we de Neanderthaler en de Heidelbergmens ook als moderne mensen beschouwen, waar lang niet iedere paleontoloog het mee eens is). Deze vuistbijlen zijn dan ook niet door de moderne mens, maar door zijn voorganger, de Homo erectus, gemaakt. Homo erectus-skeletten van bijna twee miljoen jaar oud zijn aangetroffen tot in Georgië, duizenden kilometers van Afrika.

Opmerkelijk genoeg zijn er bij deze Georgische H. erectus-populatie geen vuistbijlen gevonden. De onderzoekers veronderstellen dat deze kennis onderweg verloren is gegaan. Het kan ook zijn dat Homo erectus niet over taal beschikte, waardoor ze alleen door te imiteren, de vuistbijlen konden vervaardigen. Misschien dat de technologie-overdracht aan de grens van hun leefgebied zo langzaam ging dat de techniek uitstierf. Dat is in Tasmanië met de botenbouwkunst ook gebeurd, met rampzalige gevolgen voor de Tasmaniërs.

Klaarblijkelijk is het ontwikkelen van het gebruik van werktuigen in de laatste twee miljoen jaar met de snelheid van een schuivende gletsjer gegaan, waarna in de laatste tienduizend jaar de ontwikkeling van de techniek letterlijk is geëxplodeerd. Wat zou hier de oorzaak van zijn? Een mogelijk antwoord is hier te vinden.

Bron:
Humans Shaped Stone Axes 1.8 Million Years Ago, Study Says, Universiteit van Columbia (2011)
Stone tools shed light on early human migrations, Nature (2011)

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

33 reacties

  1. Van Soest schreef:

    De vraag is nu natuurlijk hoe is vastgelegd wat de ouderdom is, koolstof datering is niet geschikt. Misschien door het bepalen van de leeftijd van de aardlaag waarin de spulletjes gevonden zijn?

    Als ik nu van een steen een bijl maak is deze volgens de koolstof datering ook miljarden jaren oud.

    • Messenger schreef:

      Their goal: to establish the age of the tools by dating the surrounding sediments. Past flooding in the area had left behind layers of silt and clay that hardened into mudstone, preserving the direction of Earth’s magnetic field at the time in the stone’s magnetite grains. The researchers chiseled away chunks of the mudstone at Kokiselei to later analyze the periodic polarity reversals and come up with ages. At Lamont-Doherty’s Paleomagnetics Lab, they compared the magnetic intervals with other stratigraphic records to date the archeological site to 1.76 million years.

      ——

      In NL: De magnetische korreltjes uit het sediment zijn teruggemeten tot 1.76 Miljoen jaar.

  2. Alfa schreef:

    Het is een kwestie van energiebronnen, en de toepassingen daarvan. Dus technieken, vandaaruit de grondstoffenwinning en voedselproduktie, medische wetenschappen, en vorderingen op sociale ontwikkelingen, in politiek en cultuur. En dan boven dit alles ; de communicatie en transportmiddelen, om kennis te verspreiden, delen, en behouden. Uiteindelijk leidt dit tot kolonisatie van de ruimte, waarna uitroeing onmogelijk wordt, tenzij de ruimte op houdt te bestaan.

  3. Barry schreef:

    Ik zie niet in wat energiebronnen,grondstofwinning,voedselproduktie,medische wetenschappen, sociale ontwikkeling,communicatie en transportmiddelen enz te maken hebben met artefacten die ze gevonden hebben die ouder zijn dan de mens.

  4. Roeland schreef:

    Wat een grap dat homo sapiens de wijze mens betekent. Denk dat het tijd wordt om een nieuwe naam te verzinnen. Ik stel homo stolidus (de domme, onverstandige mens) voor.

  5. Niek schreef:

    Ze hebben deze bijl gevonden in Kenya als ik het goed heb. Verbaast me niet zoveel hoor.

  6. Barry schreef:

    Ik heb de link “hier“ gezien en begrijp nog steeds niet
    wat energiebronnen,grondstofwinning,voedselproduktie,medische wetenschappen, sociale ontwikkeling,communicatie en transportmiddelen enz te maken hebben met artefacten die ze gevonden hebben die ouder zijn dan de mens.

    • Julie schreef:

      Barry,
      Artefacten die ouder zijn dan de “moderne mens”. De vuistbijlen zijn gemaakt door “homo erectus”, toen de ontwikkeling begon (en doorging op genoemde gebieden.)

      • Barry schreef:

        @Julie, ja en? Dan heeft het nog steeds niks te maken met een uitgestorven groep tasmaniers die op een eiland leefden. Nog niet eens zo lang geleden heb ik in een artikel op visionair.nl aangetoond dat de mens al minimaal 2 miljoen jaar oud moet zijn. Het is logisch dat een groep mensen op een eiland zich niet verder ontwikkeld, het is ook logisch dat apan die zich nog tot mens moeten ontwikkelen stenen gebruiken om een kokosnoot mee open te breken. Het is echt niet opzienbarend dat vanaf het eerste moment dat de mensaap bestond er ook al mensapen waren die stenen gebruikten om er bijlen van te maken. Denken jullie nu echt dat een mensaap zich druk maakt om medische wetenschappen, transportmiddelen, communicatie enz?

        • Julie schreef:

          Ik heb het over homo erectus in het algemeen. Tasmanië is een voorbeeld waar de ontwikkeling stagneerde, door culturele isolatie en gebrek aan handel. Dit geldt niet voor iedere homo erectusmens, want DE ontwikkeling ging door, tot waar die nu is.

        • Barry schreef:

          Uit niks bleek dat jij het had over de homo erectus in het algemeen, buiten dat waren het niet jouw woorden waar ik op reageerde maar alfa´s woorden in de eerste plaats. De homo erectus had geen gebrek aan ruilhandel en had al zeer zeker geen last van culturele isolatie. Het waren zwervers die zich vermengden met andere rassen. We praten over vuistbijlen en 2 miljoen jaren geleden, het is ronduit belachelijk om te denken dat die “mensen“ zich druk maakten om de voorgenoemde zaken. Zowel jij als alfa slaan nu toch echt de plank mis hierin. Een mensaap die zich druk maakte om communicatie en medische wetenschappen…yeh..right.

        • Julie schreef:

          Jammer, we hadden gedacht dat je het wel zou begrijpen Barry, met jouw capaciteiten en vermogens

        • Barry schreef:

          @Julie, er zitten flinke gaten in de menselijke geschiedenis, 1 van die gaten duurt bijna 300.000 jaren waar heel duidelijk missing links in zitten. Er zijn zelfs geen spullen (bijlen e.d.) teruggevonden afkomstig uit die tijd. Mijn visie hierop is dat zelfs de hele mensheid in de afgelopen miljoenen jaren verschillende keren letterlijk opnieuw is moeten beginnen van oersoep met al bestaand menselijk DNA tot de mens van nu. Wat ik eigenlijk vindt is dat de woorden van Alfa gewoon ietwat te bombastisch waren, je kan een artikel over de huidige technische beschaving niet vergelijken met mensapen die alleen maar oeh oeh en ah ah konden zeggen, zelfs een chimpansee die nu in een dierentuin zit gebruikt nog stenen om zijn eten mee te pletten. En een chimp is niet eens een rechtopstaande mens. Als een chimp in een dierentuin zichzelf dat kan leren dan is cultuur, medische kennis e.d. volstrekt overbodig voor de homo erectus om zichzelf dit soort simpele kunstjes aan te leren. Mijn capaciteiten en vermogens stijgen niet boven die van Einstein uit en ook Einstein begreep niet alles. Maar goed, een steen pakken en er ergens mee op rammen is 1 van de meest simpele kunstjes die welk volk dan ook in welke tijdsperiode dan ook zichzelf kan aanleren. Zelfs dieren met een snavel gebruiken stenen om noten te kraken, waarschijnlijk gebruikten dieren in die tijd ook al stenen. Het is wel mooi als je een opsomming kan geven hoe het verloop van de geschiedenis zou kunnen gaan vanaf nu maar dat staat toch echt compleet los van de homo erectus.

          Hiermee doel ik op het commentaar van Alfa op http://www.visionair.nl/wetenschap/artefacten-ouder-dan-de-mens-gevonden/comment-page-1/#comment-6543

  7. Alfa schreef:

    De ontwikkelingen die in een beschaving plaatsvinden, en het behoud van kennis daarvan, zijn verantwoordelijk voor het beschavingsniveau, en de middelen waarover zij kunnen blijven beschikken. Dat werkt op alle vlakken zo door. Met name de conservering en verspreiding van bestaande kennis, is verantwoordelijk voor het voortbestaan van een beschaving. Waar geen schrift ontwikkeld is, wordt deze beschaving geheel of gedeeltelijk ontdaan van belangrijke kennis, als gevolg van oorlogszuchtige handelingen, (populatie verliezen, en dus kennis) of natuurlijke oorzaken, met hetzelfde resultaat. Dan gaat een groot deel van die kennis verloren. De hoeveelheid energie waarover een beschaving kan beschikken, bepaalt het verspreidings niveau,(grootte van een populatie wordt bepaalt door voorhanden voedselbronnen)door populatie aangroei. In de link “hier”, wordt gewag gemaakt van de uitroeing van alle mannelijke leden van de Tasmaniërs, door Europese kolonisten. De kennis is dus weg onder de restpopulatie, en alleen de vrouwen en hun nakomelingen van europese herkomst blijven over. Hiermee vervalt het beschavingsniveau tot dat van de Europese kolonisten, die duidelijk achter liepen, en de bevolking was niet langer in staat om zich te handhaven. Het verband, met betrekking tot de overlevingskansen van de moderne beschaving nu, is dat bij voldoende energiebronnen om de populatie te voeden, en de verschillende beschikbare technieken om deze in leven te houden, het voortbestaan gegarandeerd is door de ontwikkeling van communicatiemiddelen, en natuurlijk het schrift. Als wij bij voldoende prestaties over een bepaalde grens komen, (ruimtevaart en kolonisatie) dan worden we praktisch onuitroeibaar. Vandaar het verband, en mijn eerste reactie.

    • Alfa schreef:

      Voor diegenen die niet in staat zijn, het eenvoudige verband tussen de door Germen zelf gegeven link “hier”, als oorzakelijk verband te zien, tussen gevonden artefacten en het commentaar dat ik er op gaf, laat ik verdere aanwijzingen aan redactie over. Dat kunnen Julie, Germen, Niek en nog anderen zijn, ik laat het hierbij.

      • Julie schreef:

        Ik blijf ook niet verbanden aanleggen. Ik heb ook altijd geleerd zoveel mogelijk zelf antwoorden te zoeken op eigen vragen of als ik iets niet begreep.

        • Alfa schreef:

          Julie.

          Jij bent ook niet voor niets een, op grond van jouw integerheid, bewezen hogere intelligentie, algemene ontwikkeling, en niet te vergeten, zware en langdurige universitaire studies, en de daaruit succesvol bereikte graden en prestaties, gekozen redactielid. Ik kan niet opnoemen wat nog meer, want dan wordt mijn commentaar gewoon saai, en dan doe ik je tekort.

      • Barry schreef:

        @alfa, er is geen eenvoudig verband en al helemaal niet met het commentaar wat je gaf anders had je op zijn minst 1 poging gedaan om het zelf fatsoenlijk uit te leggen ipv de hete kastanjes door Julie uit het vuur te laten halen. Voor zowel jou als Julie kan ik maar 1 ding zeggen, jullie faalden beiden in jullie uitleg, het had gewoon niks te maken met artefacten van 2 miljoen jaren oud.

        • Niek schreef:

          @de drie bovenstaanden: zullen we het hier bij laten? Verdere reacties hieromtrent zal ik verwijderen.

          (Al weet ik niet hoe want ik ben dit weekend weg)

          Ruim een jaar geleden heb ik de hele evolutie van de mens in een notendop beschreven. Ik zal kijken of ik dat artikel kan omschrijven tot een voor Visionair.nl leesbaar artikel.

  8. Jasper schreef:

    De discussie gaat helemaal niet meer over het artikel. De uitleg en commentaar van Barry vind ik geheel terecht.

    De kop van het artikel is misleidend. Al langer was bekend dat Homo Erectus werktuigen gebruikten. Nu blijkt echter dat er eerder op een hoger niveau werktuigen werden gebruikt. Leuk en interessant maar niet meer dan dat. De geschiedenis van de mens is redelijk bekent maar laat voldoende ruimte open voor dit soort ontdekkingen. Ook menssoorten, primitiever dan de Homo Erectus zullen ongetwijfeld werktuigen gebruikt hebben. Ook grotere ontdekkingen zijn mogelijk zonder dat in grote lijnen onze menselijke geschiedenis moet wijzigen. De moderne mens leek zo’n 200.000 a 300.000jaar geleden min of meer gelijk te zijn aan de huidige (osn dus – geheel gelijk) maar recente vondsten in Israel laten zien dat daar misschien wel 100.000 jaar bij kan komen. Dit zet de geschiednis niet op zijn kop maar laat alleen de complexiteit beter zien, net als de grote gaten in onze kennis door slecht gebrekkige hoeveelheid overblijfselen.

    In de reactie worden ook zaken als beschavingen, de opkomst en ondergang, meegenomen. Dat is mijns inziens een andere discussie. Main stream denkt nog steeds dat de eerste beschavingen pas na de ijstijd begonnen; ergens in Irak of Egypte. Echter, er zijn ook aanwijzingen dat deze grens verder in het verleden kan worden getrokken – 10.000, 20.000 of misschien wel verder terug. Ontdekking daarvan zou niet alles omver gooien maar de geschiedenis alleen maar interessanter maken. En het is misschien wel waarschijnlijker om aan te nemen dat er oudere beschavingen zijn geweest dan om dat uit te sluiten. Zonder daarbij op een Atlantis met een hogere beschaving dan onze huidige te doelen, was de mens vroeger slim genoeg om ook al veel inzicht en wijsheid te verkrijgen op wellicht andere manieren

    Tot slot slecht mijn advies – discussieer over de inhoud en niet om te winnen :)

    Jasper

  9. Steven schreef:

    Jasper wat een wijze woorden op het einde.

    Niet het aantal diploma’s wat je hebt, maar wat je doet met je kennis, geeft ware intelligentie aan. Feitjes uit je kop stampen is niet intelligent, dat is een aap een kunstje leren.

    BTW heet je echt Alfa of is dat wishfull thinking?

  10. Zeus schreef:

    De mens is nooit uit apen geëvolueerd, we hebben slechts gemeenschappelijke voorouders. De misvatting, dat wij uit apen voortkomen, is helaas wijd verbreid.

  11. Maarten schreef:

    @zeus. Als we niet uit apen voortkomen, waaruit komen wij dan wel voort? m.a.w. wat is de benaming van onze gemeenschappelijke voorouders?
    @ iedereen
    Daarnaast vraag ik me altijd af waarom we het zo interessant vinden wat het stapje voor ons was. Dat is zoiets als van een marathon allen de laatste meter interessant vinden. Ik zeg we stammen af van vissen. En nogmaals kun je de vraag stellen. We stammen af van eencelligen die lang geleden het eerste leven vormden. En waar stamden die van af? en waarom is dat interessant? Wat helpt ons dat nu?

  12. Zeus schreef:

    Hominidae, ongeveer 200.000 jaar geleden. De rest heeft geen nut, u bent niet geïnteresseerd.

  13. Alfa schreef:

    Je bent iets te streng Zeus, de vraag die Maarten stelde is een levensvraag. Evolutiebiologen doen hun best om een antwoord te geven op vragen, zoals bijvoorbeeld ; Wat is leven, waar komt dit vandaan, hoe is het ontstaan, en is er nog meer leven in het universum. Dit met het oog op de aanwezige spirituele behoefte van de mens, om antwoorden te vinden die ons bestaan een positie geven, in de onbekende realiteit zoals wij die waar nemen. Het is het antwoord op de vele religies, die onze vragen als mensheid nooit bevredigend hebben beantwoord. Mijn antwoord op de vraag, “wat is de zin van het leven?” is dan ; die maak je zelf.

  14. Julie schreef:

    In’het museum’ is het weer heerlijk rustig :).
    En gelukkig stonden de artefacten -vuistbijlen- veilig achter slot en grendel.

Geef een reactie

Advertisment ad adsense adlogger