De magische boom

Share Button

Stel je voor: een boom in je achtertuin die je van zeer vitaminerijke groente en eetbare olie voorziet, een levende medicijnkast is en je water zuivert. Science fiction? Nee, integendeel. De boom Moringa oleifera zou wel eens de oplossing kunnen zijn voor ondervoeding in veel tropische landen. Of hier.

Groente plukken van een boom
Het is even wennen voor Europeanen: groente van een boom plukken. Wij associëren het eten van bladeren met de Hongerwinter en vergelijkbare akelige omstandigheden. In feite zijn de bladeren van bepaalde Nederlandse soorten bomen, zoals die van de kleinbladige linde, eetbaar. Pas overigens op, sommige plantensoorten zijn giftig. In de tropen is het eten van bladeren van bepaalde boomsoorten en zelfs bamboescheuten normaal. Bomen hebben drie grote voordelen. Ten eerste: ze blijven altijd het veld bedekken, zodat ze altijd maximaal zonlicht opvangen en biomassa produceren. Vlak na het zaaien valt het meeste zonlicht op de grond in plaats van op bladeren. Het tweede voordeel is dat bomen een ecologische niche benutten die de ondiep wortelende kruidachtige groenten niet kunnen benutten. Hun wortelzone is veel dieper, dus bomen kunnen uit een veel groter deel van de grond water en voedingsstoffen opnemen dan kruidachtige planten. Ook besparen bomen werk, het veld hoeft maar één keer te worden bewerkt, al blijft snoeien nodig. Dit weegt in veel gevallen op tegen het nadeel: door de zware stam en takken van een boom moet deze veel energie stoppen in onderhoud.

Boom des levens
Moringa oleifera
is een boomsoort die oorspronkelijk uit het Noord-Indiase halfgebergte komt, maar dankzij zijn opmerkelijke eigenschappen nu in veel verschillende landen in de tropen en subtropen wordt gekweekt. De boom groeit ruwweg overal waar ook citrusgewassen zoals sinaasappel en citroen gedijen. De boom vormt met elf andere soorten in dezelfde familie een compleet geslacht, dus is vermoedelijk het laatste overblijfsel van een vroeger veel soortenrijkere groep. De boom heeft een dikke stam, een dikke wortel en uiterst voedzame bladeren.

Voedzaamheid overtreft die van westerse groenten en fruit meerdere malen; interessant als vleesvervanger
Deze bladeren bevatten 27% eiwit (drooggewicht) met een aminozuursamenstelling die nauw aansluit bij die van de mens: een compleet eiwit dus. Alle acht essentiële aminozuren komen voor. Een zeldzaamheid bij plantaardig eiwit.

Als geregeld van Moringa-bomen geoogst wordt, krijgen de bomen een succulent uiterlijk.

Als geregeld van Moringa-bomen geoogst wordt, krijgen de bomen een succulent uiterlijk.

Ook bevatten de bladeren veel meer vitamine C dan sinaasappels, veel meer provitamine A dan wortels, veel meer calcium dan melk, meer ijzer dan spinazie en meer kalium dan bananen[0]. Kortom: ongelofelijk maar waar slaagt dit gewas er in om de topprestaties van vier groenten/fruitsoorten te overtreffen – en die van dierlijke producten bovendien. Veeleisend is Moringa niet: de boom groeit zelfs op arme zandgronden, hoewel licht zure bodems de voorkeur hebben. Uiteraard zorgt extra bemesting voor een veel betere oogst. Bij goede gewasverzorging en regelmatig plukken van de jonge bladeren, kan Moringa in de tropen zo’n zes oogsten per jaar leveren van elk 2 kg per vierkante meter, aldus Ghanees onderzoek[1]. Oudere bladeren worden slecht verteerbaar door lignine. In de subtropen en mediterrane gebieden neemt de groei in de koele wintermaanden uiteraard behoorlijk af. De plant overleeft lichte vorst, maar geen matige of strenge vorst. Moringa in Nederland kweken is dus lastig zonder koude kas, maar op een vorstvrij plekje zou het moeten lukken. Verwacht gezien de lage temperaturen geen spectaculaire opbrengsten, al zal vier tot zes kilo per vierkante meter per jaar bij goede verzorging zeker mogelijk zijn.

Hoge olie-opbrengsten
Moringa is ook een productief oliegewas. De zaden bevatten zo’n 40% eetbare olie die rijk is aan meervoudig onverzadigde vetten. Moringa levert 300 gram zaden per vierkante meter, wat dus neer komt op 100-120 gram olie. Wat overblijft na het uitpersen van de zaden bevat maar liefst 61% eiwit. Kortom: voor wie naar zelfvoorziening streeft, is Moringa een zeer interessante optie. In zijn eentje slaagt het gewas er in zowel groente van hoge kwaliteit als vetten te leveren.

Waterzuivering en medicinale werking
Verschillende delen van de plant werken als stimulant voor hart- en bloedsomloop. Ze onderdrukken tumoren, antitumor, hebben een koortsverlagende, antiepileptische, ontstekingsremmende, maagzweerremmende werking, nemen krampen weg, kunnen als diureticum gebruikt worden, verlagen de bloeddruk en cholesterolspiegel, bevatten antioxidanten, bestrijden suikerziekte, beschermen de lever en hebben een schimmeldodende of bacteriedodende werking.[3]

Bronnen:
0. M. Broin, The nutritional value of Moringa oleifera Lam. leaves: what can we learn from figures? (poster, 2008)
1. Newton Amaglo et al., Effect of Spacing and Harvest Frequency on the Growth and Leaf Yield of Moringa (Moringa oleifera Lam), a Leafy Vegetable Crop, Moringa and other highly nutritious plant resources: Strategies, standards and markets for a better impact on nutrition in Africa. Accra, Ghana, November 16-18, 2006
2. Multidimensional Moringa, Biodiesel Magazine (2008)
3. Anwar et al., Moringa oleifera: a food plant with multiple medicinal uses, Phytotherapy Res., 2007

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

15 reacties

  1. Bemoeier schreef:

    Dat is wel wat voor die grieken misschien.

  2. Douwe Beerda schreef:

    Haha briljante opmerking Bemoeier.

    Boeiend artikel, jammer dat ik de plant niet in de plants for a future database (www.pfaf.org) kan vinden. Wellicht dat ik ze even tip over deze plant.

  3. Jan schreef:

    Heel interessant! We hebben vandaag zaadjes besteld.

  4. Julie schreef:

    Zou die boom wel een kans krijgen, of staat die er altijd kaalgevreten bij?…

  5. Ingsoc schreef:

    @Jan:

    Zou u de link naar de site waar de zaden te bestellen zijn willen posten bvd

  6. Roger schreef:

    Ik woon op de Canarische Eilanden en heb een halve hectare aangeplant.
    Groeien zeer snel, hebben weinig water nodig en de bladeren zijn vers goed te eten als sla.
    Ik zie hier toekomst in!

  7. Wim van Bemmel schreef:

    Ik heb net de thee van de Moringa Oleifera binnengekregen, heerlijke thee die voor alles en nog wat goed is. interesse? bekijk de website http://www.mothee.nl.

  8. Amazone Health schreef:

    Dear friends,
    Before I go, I wish you a healthy start to 2012 and a better future. I would like moringa seeds to be ordered. Once I got the seeds and leaves from Ghana, but the one that sent it to me now deceased and the company has been dropped. I have enough leaves in stock but no more seeds!
    http://www.glennsbitterhealthproducts.eu info@glennsbitterhealthproducts.eu Chamber of Commerce number: 53675738 VAT no: 114252622B01. Tel.: 020-7739454. 06-14583179. ING. 5258388 t.n.v. Amazon Health

  9. Hanneke schreef:

    Ik heb de zaadjes uit Ghana meegenomen en er net een in een grote pot geplant. Zou de boom graag in de warme maanden buiten en de rest van het jaar binnen zetten. Maar ik vraag me af of er in het Nederlandse klimaat iemand is bij wie het ook werkelijk gelukt is het zaadje tot een boom te laten opgroeien. Ik lees op internet alleen maar voornemens. 

    • Isaac schreef:

      Hallo Hanneke ,
      Wij zijn met onze stichting bezig met het cultiveren van een moringa plantage. Heb jij daar ervaring mee.
      Mijn dank en nog fijne feestdagen.
      Groetjes. Isaac

  10. Jaja schreef:

    Wordt over niet al te lange tijd zeker ook weer zo’n uitgemergelde boom die alleen nog maar met kunstmest e.d. kan groeien
    Zo gaat dat toch altijd als wij al dit moois gaan exploteren om ons te verrijken met geld?

  11. WILCU schreef:

    HALLO FOLKS,
     
    ZODRA MEN EEN MORINGAPLANTJE HEEFT DAN KAN MEN HET MAKKELIJK KWEKEN IN DE HUISKAMER OF ELDERS IN HUIS.IN DE ZOMER KUN JE DE PLANT GEWOON BUITEN KWEKEN MAAR ZODRA HET KOUD BEGINT TE WORDEN DE PLANT WEER NAAR BINNEN ZETTEN. DE MORINGAPLANT KAN NL NIET TEGEN NACHTVORST. DE MENS IN FEITE OOK NIET?
    DE MORINGAPLANT MOET MEN REGELMATIG VANAF DE TOP 10CM NAAR BENEDEN AFKNIPPEN EN GROEIT DAN IN DE BREEDTE UIT.. IN DE HUISKAMER KAN HIJ MAKKELIJK TOTAAN HET PLAFOND UITGROEIEN MAAR WEL REGELMATIG AFKNIPPEN. EN REGELMATIG MET WATER BESPROEIEN.
    IK WEET EEN ADRES IN ALMERE WAAR MEN MORINGAPLANTJES VERKOOPT VANAF 25 TOT 30 CM EN ZELFS HOGER.IN OOSTENRIJK VERKOOPT MEN OOK MORINGAPLANTJES DIE NOG VRIJ PRIJZIG ZIJN EN DAAR BOVENOP KOMT NOG DE VERZENDKOSTEN.
    VOOR GEINTERESEERDEN HET TEL NR. IN ALMERE: 036-5450409.
    VEEL SUCCES………..
    EEN WARME GROET VANUIT HET ZONOVERGOTEN CURACAO…………(32 GR. CEL.)
     
    BEST REGARDS………….
     
    WILCU……….
     
     

  12. Martien Wintermans schreef:

    Ik heb het vorig jaar geprobeerd en heb enkele plantjes opgekweekt ,maar omdat het wat laat in de zomer was hebben ze het niet overleeft door de wisselende temperaturen binnen.
    Maar nu heb ik weer zaadjes van de in Nederland genoemde mierikstruik en ga het nu weer proberen.

  13. Wilfred F. schreef:

    Hallo,
    Ik zou graag willen weten wat de gemiddelde opbrengst droge stof (gedroogde bladeren) per Moringa Oleifera plant of per hectare is bij een plantafstand van 1,20 meter.
    Ik heb nu zo’n 100 planten die het goed doen en denk erover na nu commercieel te gaan, dus wil naar 2000 planten gaan. Is dat de moeite waard als ik $20 per kg gedroogde stof kan verkopen? De afzet is bij die verkoop prijs gegarandeerd!

    Alvast bedankt voor de informatie,

    Groet,

    Wilfred

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Advertisment ad adsense adlogger