De toekomst van: werk

Share Button

Na slapen is het onze belangrijkste tijdsbesteding:werken. Wat voor werk zullen we in de toekomst doen? En hoe zullen we het doen?

In een kapitalistische economie is het verrichten van werk noodzakelijk om in leven te blijven. Weliswaar beschikken we in Nederland en België over een riant vangnet, maar de norm is nog steeds dat elke volwassene zelf in zijn of haar onderhoud voorziet.

Werk en waarde
Toch is als je er over nadenkt, werk een merkwaardig fenomeen. Werk is namelijk iets dat je doet om waarde te produceren. Wat waarde heeft is zeer arbitrair. In de economische wetenschap is afgesproken: de consument is de ultieme beoordelaar van waarde. Iedereen die waarde toevoegt, doet dat door de kostprijs te verhogen. In een religieus land vindt men dat een sjamaan of priester waarde toevoegt door een huis te zegenen. In Nederland vinden homeopathie-adepten dat men door een flesje water met nog meer water te verdunnen, een sterker medicijn kweekt en dus veel waarde creëert. Zelfs al zit er geen molecuul werkzame stof meer in het water.Kortom: beauty is in the eye of the beholder. Over slechts één vorm van waarde is iedereen het wel eens: iets dat er voor zorgt dat je meer waarde kan produceren, heeft intrinsieke waarde. Dus een snelle drukpers heeft zowel waarde voor een verstokte mormoon als voor een fervent aanhanger van de Noord-Koreaanse Juche filosofie, want beide kunnen ze er iets mee dat volgens hen de waarde vergroot.

Humanoïde robots, bestuurd door een menselijke operator, kunnen ook in zeer gevaarlijke omgevingen werken. Continu, zolang er maar stroom is.

Humanoïde robots, bestuurd door een menselijke operator, kunnen ook in zeer gevaarlijke omgevingen werken. Continu, zolang er maar stroom is.

We houden vooral elkaar aan het werk
Een groot deel van alle banen komt tot stand omdat mensen belachelijke eisen aan elkaar stellen en elkaar ook voortdurend lastig vallen, bijvoorbeeld door eindeloze juridische procedures. Denk ook aan verkopers, die zowel hun tijd als dat van hun slachtoffer verspillen. Een adviseur of bemiddelaar is dan slimmer. Kortom: al we ons werk wat slimmer zouden organiseren, zouden we veel meer vrije tijd hebben dan nu en meer vakantie kunnen nemen.

Trend 1: automatisering
Naarmate machines steeds beter en slimmer worden, blijft er steeds minder werk over dat door mensen gedaan kan of moet worden. Hierin zijn drie stadia te onderscheiden: het stadium dat een machine überhaupt in staat is het werk van een mens te verrichten, het stadium dat een machine het werk goedkoper kan doen dan een mens en het stadium dat een machine het werk beter kan doen dan een mens, dus zelfs als een mens voor niets zou werken deze een inferieur resultaat zou leveren. Steeds meer werkzaamheden schuiven van niveau nul naar niveau een en verder. Zo presteert een fiets beter dan zelfs een mens die bereid is je voor niets op zijn rug van de ene plaats naar de andere te dragen. of denk aan computers die veel sneller rekenen dan zelfs het grootste rekenwonder ooit kan. Het is een risicoloze voorspelling er van uit te gaan dat deze trend dus zal doorzetten.

Trend 2: telepresence
Er zal steeds meer een scheiding komen tussen de plek waar werknemers zich bevinden en de plek waar het product wordt vervaardigd. Robots die door mensen aangestuurd worden zijn de toekomst in de productie. Robots kunnen in zeer gevaarlijke omgevingen werken en kunnen ook door meerdere mensen in verschillende ploegen of tijdzones bediend worden. Dit kan ook zeer snel. Licht (dus ook elektrische impulsen) reist 300 000 km per seconde, wat betekent dat een teleoperator in bijvoorbeeld Melbourne in vier milliseconden een signaal heen en weer kan sturen naar een robot in een fabriek ergens in Nederland. Zodra er een humanoïde robot wordt gebouwd met minstens even veel kracht als de mens en voldoende verfijnde motoriek, denk aan de Japanse ASIMO maar dan iets beter, dan zal het een kwestie van een paar jaar zijn voor telepresence massaal op zal rukken.

De voordelen zijn enorm. Een voorbeeld: in geïsoleerde dalen in Nepal is er een enorm arbeidspotentieel. het is alleen vanwege de geografie een beroerde plaats voor een fabriek. Hiermee los je dat probleem op. Nederland is een ideale locatie voor fabrieken wegens ons rivierennetwerk en de ligging aan de kust. Het is alleen vervelend voor werkenden hier, maar daar tegenover staat dat productie zo goedkoop wordt dat er veel meer fabrieken komen, dus ook veel meer werkgelegenheid. Ook voor politici zijn tele-operated robocops ideaal om weer een mineralenrijk gebiedje of een oliebron in te kunnen pikken. Geen gezanik met embedded journalisten en klagende oorlogsveteranen, nee, gewoon een real life videogame. Wie weet wordt dit vreemdelingenlegioen wel aangestuurd door Nepalese Gurkha’s, die gewoon in Gorkha of Magarland blijven.

Trend 3: steeds meer mensen worden uitgesloten
Het vereist steeds meer slimheid om mee te kunnen blijven draaien op de arbeidsmarkt. Gelukkig heeft het zogeheten Flynn-effect gelid tot een structurele stijging van het IQ in de afgelopen tientallen jaren, maar de laatste tien jaar treedt er in de ontwikkelde landen een stagnatie op. heel vervelend, want de eisen nemen steeds meer toe. Kan je niet lezen of schrijven, dan ben je kansloos, of je moet de politiek in. MBO-niveau is tegenwoordig het minste en de eisen nemen steeds meer toe. Voor sommige mensen is dit niet meer bij te benen. Mensen die nu op de sociale werkplaats zitten, waren een eeuw geleden gewaardeerde boerenknechten. Er zal dus een sociaal vangnet moeten komen. De alternatieven: eugenetica, hersenoperaties waarbij mentale protheses worden ingeplant en dergelijke zijn nog akeliger. Misschien is het mogelijk met minder ingrijpende technieken mensen slimmer te maken. Wat zijn jullie ideeën?

Share Button

Germen

Hoofdredacteur en analist (Visionair.nl) Expertise: biologische productiesystemen (master), natuurkunde (gedeeltelijek bachelor), informatica

Dit vind je misschien ook interessant:

10 reacties

  1. Bemoeier schreef:

    Een muts met electro magneetjes ?

  2. Peter schreef:

    Om te beginnen onze jeugd maar weer eens een echt vak(manschap) leren?

  3. Roeland schreef:

    Het is de vraag of al het eenvoudige werk door robots overgenomen kan worden. Ik denk van niet.
    Denk aan menselijke verpleegsters (al was het alleen maar voor ‘het praatje)’ en inderdaad ambachtslieden.

  4. Qvic schreef:

    laten we hopen dat in de toekomst geen olie of gas meer is om stroom op te wekken, want dan valt ons huidige maatschappij weer terug op handwerk en zijn alle elektro vragende apparaten nutteloos geworden en daar zijn we al hard mee bezig, om deze aardse voorraden te verspillen aan eigenlijk overbodige en nutteloze dingen (zoals legers, die maken alles kapot wat wij ooit opgebouwd hebben)
    Want is nu iedereen gelukkiger geworden en rijker en heeft iedereen meer vrijheden gekregen, door deze elektrorevolutie? Dacht het niet, iedereen moet steeds meer en langer werken voor het zelfde en we worden als onderdelen gebruikt voor deze machines om ze aan de gang te kunnen houden zonder storingen. We burgers zijn een wegwerp product geworden voor de maatschappij, want als je niet mee kan of wil komen wordt je buitengesloten en tel je niet meer mee. We zijn steeds verder van de natuur verwijderd en zo ook van onze familie. We wonen en leven nu in blokkendozen, ieder apart, alles wordt nu machinaal geproduceerd en aan alles hangt nu een prijskaartje. Alles moet zo efficiënt mogelijk gebeuren en liefst moeten we op commando doen wat van ons verlangd wordt en vooral geen (moeilijke) vragen stellen, want dat wordt niet meer getolereerd in deze maatschappij. De wereld wordt steeds makkelijker voor de macht en besturende opper operateurs van de wereld nu alles langzamerhand alles vanuit hun luie stoel bestuurbaar en controleerbaar wordt.

  5. Roelof schreef:

    Misschien kan de mens slimmer worden door gewoon de kinderbijslag te schrappen.
    Mensen die dan niet genoeg geld verdienen kunnen geen kinderen krijgen omdat ze, ze gewoon niet kunnen betalen. En als mensen dan nog perse kinderen willen moeten in een laboratorium transgene kinderen worden gekweekt. Deze transgene kinderen hebben dan genen van mensen met bepaalde gewenste eigenschappen. Neem van zeer inteligente mensen als Steven Hawking een beetje DNA af en stop dit stukje DNA in de cellen van een dommer exemplaar. En wollah wetenschappers rollen uit de machine. Levert vast ook nog extra werkgelegenheid op, haha.
    Om te zorgen dat er geen superman of supergirl onstaat mogen ze dan hooguit 2 gewenste erfelijke eigenschap kopen. Dan is er gelijk weer een nieuw soort handel op de markt, namelijk handel in erfelijke kwaliteiten. Dus wie hierin wil beleggen graag ff laten weten!
    Wel graag op de koste van de ouders die zo nodig kinderen willen hebben.

    • Julie schreef:

      Haha, gelukkig is niet alles te koop. (lekker puh)
      Je kunt je intelligent eten, bijv. lecithine (vanwege choline) in pinda`s in combinatie met studie, of choline/lecithinevoedingssupplementen. (Om precies te zijn: fosfatidylcholine of cholinefosfatide.) De geleidingsstof acetylcholine is zeer belangrijk voor het functioneren van ons geheugen en van onze leerprocessen. Dus lecithinegranulaat of voeding als lever, eieren, sojabonen, tarwekiemen en pinda`s. (sommige kunnen allergeen zijn.)
      De tweede voedingsstrategie, bedoeld om jezelf op scherp te zetten, bestaat uit het eten van voedsel dat de aanmaak van de catecholamine-geleidingsstoffen in de hersenen stimuleert. Catecholaminen worden gemaakt door enzymen die de chemische structuur veranderen van een aminozuur dat tyrosine heet. Tyrosine komt voor in eiwitrijk voedsel als vlees, vis en noten (en pinda`s). Ook zuurkool, chocola en bepaalde soorten kaas bijv. camembert verhoogt de alertheid. (Catecholaminen verhogen wel enigszins de bloeddruk.) Verder zijn de bekende vitamine B12 en omega-vetzuren van belang voor de hersenen.
      Met nog een dosis studiebereidheid en geluk kun je dan een specialisme studeren.
      De ontwikkeling zoals geschetst in bovenstaand artikel kunnen we gewoon door laten gaan door iedreen te laten specialiseren. In theorie leer je het grote geheel wel kennen waarna je je toelegt op een klein gebied en die helemaal eigen maakt.
      De commerciële sector in de bedrijvenwereld kan zich concentreren op een speciaal assortiment,
      in andere bedrijven kan men arbeidsdeling doorvoeren oftewel opsplitsen van taken.
      Bij departementalisatie wordt een indeling gemaakt in functiegericht, productgericht, procesgericht, logistiekgericht (distributie, netwerk), klantgericht of projectgericht ondernemen of bedrijfsvoeren. Dit kan steeds verder met de ontwikkeling mee, en iedereen kan hier een functie in vinden.

  6. Marc Boom schreef:

    Met de doorzettende automatisering, denk ik dat we uiteindelijk een werkweek van bv 3 dagen krijgen. Dat zal toch moeten, willen we de werkgelegenheid eerlijk blijven verdelen.

    Hoe denken jullie hierover? Het is natuurlijk koffie dik kijken, maar wie weet dat dit al binnen 10 tot 15 jaar mogelijk is. Zelfs in China slaat de automatisering nu al toe (een teken dat de automatisering m.i. ook steeds sneller wereldwijd z’n intrede doet):

  7. Marc Boom schreef:

    Met de doorzettende automatisering, denk ik dat we uiteindelijk een werkweek van bv 3 dagen krijgen. Dat zal toch moeten, willen we de werkgelegenheid eerlijk blijven verdelen.

    Hoe denken jullie hierover? Het is natuurlijk koffie dik kijken, maar wie weet dat dit al binnen 10 tot 15 jaar mogelijk is. Zelfs in China slaat de automatisering nu al toe (een teken dat de automatisering m.i. ook steeds sneller wereldwijd z’n intrede doet):

    Foxconn wil medewerkers vervangen door 1 miljoen robots
    http://www.iphoneclub.nl/135807/foxconn-wil-medewerkers-vervangen-door-1-miljoen-robots/

    Een herhaling van m’n eerdere post, maar met link, is het toch duidelijker.

    • Barry schreef:

      @ Marc Boom,

      Ik denk dat het uiteindelijk wel zal meevallen. Elk systeem wat te groot wordt valt een keer om, in dit geval zal de automatisering een keer omvallen door onze eigen zon. Gezien het feit dat onze zon elke 12 jaar een piek heeft waarin hij zonnevlammen op ons afstuurd en er tegelijkertijd ook gigantische scheuren in ons aardmagnetisch veld zitten is het onvermijdelijk dat als de noord en zuidpool in ons aardmagnetisch veld verspringen de gehele automatisering in elkaar stort. Dit kan over 2 weken gebeuren, dit kan ook over een miljoen jaar pas gebeuren. We weten het niet, dat het gaat gebeuren is wel een feit.

  8. Ik vind het een briljant artikel en ik zie precies hetzelfde gebeuren..

    Enige hoop kun je hebben op verschuiving van waarden en normen. Zolang het gedachtegoed van Harwerkend Nederland met Henk en Ingrid uit de jaren 50 blijven bestaan wordt het alleen maar erger.

    Zelf zie ik veel in herwaardering van scheppende cultuur en iets als de spelende mans. Uiteindelijk bestaat ‘werken’ zoals we dat kennen nog geen 100 jaar.

    Nederland verdient voornamelijk geld door agrarische producten te exporteren. (Met wat aardgas) Het heeft nog geen 50 jaar geduurd om de meeste landbouwactiviteiten te mechaniseren.  

     Misschien tijd voor cultuurpolitiek in plaats van landbouwpolitiek. Uiteindelijk groeit ‘Dutch Design’ met alle tegenwind van nu best goed. 

Geef een reactie

Advertisment ad adsense adlogger